Holy Martyrs of Vietnam

Martyrs of Vietnam Introduction: An-r� Trần Anh Dũng, A.k.a. Andrew Dung-Lac and 116 Companions, martyrs of Tonkin; martyrs of Indo-China; d. 18th-19th centuries. Canonized 19 June 1988 by Pope John Paul II. Not long after the Portuguese discovered Vietnam, Christianity was introduced in 1533 by a certain Inigo (Ignatius), seemingly a European religious on his way to China, who remained in Vietnam for 2 years. Other missionaries labored intermittently in this little-frequented region for several decades. The Jesuits opened the first stable mission in 1615 at Da Nang (Annam) with the arrival of the Neopolitan Francesco Buzomi and Portuguese Diego Carvalho. They ministered to Japanese converts who, like themselves, had been driven from Japan by persecution. Alexander de Rhodes, SJ (1591-1660), the "apostle of Vietnam," arrived in 1624, and in 1627 went to H� Nội, capital of Tonkin in what is now North Vietnam. His success was extraordinary. The first year he baptized the king's sister and 1,200 adults; in the next 2 years, 5,500. In 1630, he was expelled and the first Christian (unnamed) was beheaded for the faith. Rhodes returned to Vietnam from where he reported 100,000 Vietnamese Catholics in 1639. In 1645, he was banished again, returned to France, and founded the Paris Seminary for Foreign Missions. The influx of new missionaries from the Society for Foreign Missions led to a period of swift growth; in 1658, there were 300,000 Catholics in Tonkin alone. The first seminary opened in 1666, and the first 2 native priests were ordained in 1668. A native religious congregation of women, the Lovers of the Cross (Amantes de la Croix), began in 1670. Sporadic persecutions occurred up to 1698, when the first severe one erupted. Others followed (notably 1712, 1723, and 1750) during which at least 100,000 Christains, including the first of the canonized (Gil and Lenziniana, 1745), were martyred. A temporary peace took effect when the vicar apostolic arranged a treaty (1787) between France and a pretender to the Vietnamese throne, Nguyễn-�nh, who was given French military aid to become Emperor Gialong (1806). His Annamite successors (Minh Mang and Tu-D�c) increased the ferocity of the persecutions in 1820-41. Minh banished all foreign missionaries and required Vietnamese Christians to apostatize by trampling a crucifix underfoot. After abating for a time, in 1847, suppression of Christianity was renewed when the emperor suspected foreign missionaries and Vietnamese Christians of aiding in the rebellion of one of his sons. Christians were marked on their faces with the words t� đạo ("false religion"); husbands were separated from their wives, and children from their parents. During the 19th century, between 100,000 and 300,000 Christians suffered for their faith, including most of those canonized. Catholic resistance, shown notably in hiding priests, was heroic. In the 5 years between 1857 and 1862, it is estimated that more than 5,000 faithful were martyred in addition to 215 native priests and nuns, and about 40,000 Catholics were dispossessed and exiled from their home regions. In 1917 no less than 2,078 causes from this last group were introduced; a representative sample of 25 were beatified in 1951. Although the records of most who suffered have been destroyed, a total of 117�including 96 Vietnamese, 11 Spanish Dominicans, and 10 French members of the Paris Society for Foreign Missions(Missions Etrang�res de Paris) (MEP)�were canonized. Among them were 8 bishops, 50 priests (15 Dominicans, 8 members of the Paris Foreign Mission Society, 27 seculars), 1 seminarian, and 58 lay people (9 Dominican tertiaries and 17 catechists) martyred in Tonkin (in what was North Vietnam), Cochin-China (South Vietnam), and Annam (parts in North and South Vietnam). The majority (76) were beheaded but 21 were suffocated, 9 died from their tortures, 6 burnt alive, and 5 mutilated. The names of this representative sample of 117 martyrs follows. These martyrs were beatified on four separate occasions: 64 in 1900 by Pope Leo XIII; 8 in 1906 by Pope Pius X (all Dominicans); 20 in 1909 also by Pius X; and 25 in 1951 by Pope Pius XII.	C�c Th�nh Tử �ạo Việt Nam Lời Mở �ầu: Th�nh An-r� Dũng Lạc, v� 116 vị th�nh Việt Nam, tử đạo tại Việt Nam trong c�c thế kỷ 18 v� 19, được �ức Th�nh Cha Giaon Phaol� II phong th�nh ng�y 19 th�ng 6, năm 1988. Ngay sau khi cac nh� truyền gi�o Bồ ��o Nha kh�m ph� ra Việt Nam, đạo C�ng Gi�o được đưa v�o Việt Nam bởi một gi�o sĩ t�n I-nh� năm 1533, c� lẽ l� một gi�o sĩ �u T�y tr�n đường đi Trung Hoa, v� gh� lại Việt Nam hai năm. C�c nh� truyền gi�o kh�c cũng hoạt động vất vả tại miền đất �t người lui tới n�y trong mấy chục năm. C�c linh mục D�ng T�n mở cơ sở truyền gi�o đầu ti�n năm 1615 tại �� Nẵng với cha Francesco Buzomi người � v� cha Dieogo Carvalho người Bồ. Họ chăm s�c cho c�c gi�o d�n người Nhật, cũng như họ, đ� bị đuổi ra khỏi nước Nhật v� bị đ�n �p. A Lịch Sơn �ắc Lộ, d�ng T�n (1591-1660), vị "t�ng đồ của Việt Nam" tới năm 1624, v� năm 1627 đi H� Nội. Ng�i th�nh c�ng lạ thường. Năm đầu, ng�i rửa tội cho em g�i của Nh� Vua v� 1200 người lớn, trong hai năm sau 5.500 người. Năm 1630, người bị trục xuất, v� một gi�o d�n đầu ti�n (kh�ng r� t�n) bị sử trảm v� đức tin. LM �ắc lộ trở lại Việt Nam nơi ng�i b� c�o c� 100.000 nguời c�ng gi�o năm 1639. Năm 1645, ng�i bị đuổi một lần nữa, ng�i trở về Ph�p v� th�nh lập Hội Truyền Gi�o Ba L� cho việc truyền gi�o ngoại quốc. Con số đ�ng đảo c�c nh� truyền gi�o mới của D�ng Truyền Gi�o Ngoại Quốc n�y khiến cho c� một giai đoạn b�nh trướng nhanh ch�ng; năm 1658, ri�ng Bắc Việt c� 300.000 người c�ng gi�o. Chủng viện đầu ti�n được mở năm 1666, v� hai linh mục bản xứ đầu ti�n được chịu chức năm 1668. Một d�ng nữ bản xứ được th�nh lập, đ� l� D�ng Mến Th�nh Gi� năm 1670. C�c sự đ�n �p lẻ tẻ xẩy ra cho tới năm 1698 th� c�c cuộc đ�n �p dữ dội b�ng nổ. C�c cuộc đ�n �p kh�c theo sau (đ�ng ghi l� 1712, 1723, v� 1750) trong giai đoạn n�y �t ra cũng c� 100.000 người c�ng gi�o, kể cả người đầu ti�n được phong th�nh (Gil v� Lenziniana, 1745), chịu tử đạo. Một thời kỳ b�nh y�n tạm thời tiếp theo nhờ sự d�n xếp của vị thừa sai qua một hiệp ước năm 1787 giữa Ph�p v� vị vua sắp l�n ng�i l� Nguyễn-�nh, được viện trợ qu�n sự của Ph�p để trở th�nh Ho�ng �ế Gia Long (1806). Hai vua kế vị (Minh Mang v� Tự-�ức) gia tăng sự t�n khốc của c�c cuộc đ�n �p v�o c�c năm 1820-41. Vua Minh Mạng trục xuất tất cả c�c gi�o sĩ ngoại quốc v� ra sắc chỉ cho tất cả người c�ng gi�o Việt Nam phải bỏ đạo bằng c�ch bước qua thập gi�. Sau khi ngơi được một thời gian, năm 1847, việc đ�n �p đạo C�ng Gi�o lại t�i diễn khi nh� vua nghi ngờ c�c gi�o sĩ ngoại quốc v� gi�o d�n Việt Nam trợ gi�p sự nổi loạn của một th�i tử. Người C�ng Gi�o bị khắc tr�n mặt hai chữ t� đạo; chồng vợ bị ly t�n, con c�i bị t�ch rời khỏi cha mẹ. trong thế kỷ 19, từ 100.000 đến 300.000 người chịu b�ch hại, kể cả đa số những người được phong th�nh. Sự chống lại của người c�ng gi�o đ�ng ghi nhận qua việc che dấu c�c linh mục thật l� quả cảm. Trong năm năm từ 1857 đến 1862, c� khoảng tr�n 5.000 t�n đồ chịu tử đạo, cộng với 215 linh mục v� nữ tu bản xứ, v� c� khoảng 40.000 người c�ng gi�o bị tước hết quyền sở hữu, v� bị đầy ra khỏi nơi họ sinh sống. Năm 1917 hơn 2.078 trường hợp trong nh�m n�y được mang ra tr�nh b�y; v� một con số trượng trưng 25 người được phong � Th�nh năm 1951. Mặc dầu hồ sơ của đa số những người chịu b�ch hại đ� bị ti�u hủy, tất cả c� 117 vị, trong đ� c� 96 người Việt, 11 cha �a Minh người T�y Ban Nha, v� 10 gi�o sĩ người Ph�p thuộc Hội Thừa Sai Ba L� đ� được phong th�nh. Trong số đ� c� 8 Gi�m Mục, 50 linh mục (15 cha �a Minh, 8 cha Hội Thừa Sai Ba L�, 27 cha triều), 1 chủng sinh, v� 58 gi�o (9 người D�ng Ba �a Minh, v� 17 thầy giảng) tử đạo tại Bắc H�, Trung Phần v� Nam Phần. �a số bị sử trảm (chặt đầu) (76), nhưng 21 nguờ bị xử giảo (thắt cổ) chết, 9 chết v� bị tra tấn, 6 bị thi�u sống, v� 5 bị lăng tr� (ph�n th�y). T�n của c�c vị th�nh tử đạo n�y được liệt k� sau đ�y. C�c vị th�nh n�y được phong � th�nh trong bốn kỳ kh�c nhau: 64 vị năm 1900 bời �ức Gi�o Ho�ng L�o XIII; 8 vị năm 1906 bởi �ức Gi�o Ho�ng Pi� X (tất cả đều l� �a Minh); 20 năm 1909 cũng bởi �ức Gi�o Ho�ng Pi� X; v� 25 năm 1951 bởi �ức Gi�o Ho�ng Pi� XII.
1. Almatĩ, Pedro (Ph�r� Almato B�nh), Dominican priest; b. 1830 at Sassera (Vich), Spain; d. 1 Nov. 1, 1861, at Hải Dương, Tonkin. He was first sent to the Philippines upon his profession as a Dominican. Thereafter he was sent to Ximabara under St. Jerome Hermosilla, with whom he was beheaded. Beatified 1906.	Ph�r� Almato B�nh, Linh Mục �a Minh; sanh 1830 tại Sassera (Vich), T�y Ban Nha; chết 1/11/1861, tại Hải Dương. Ng�i được sai đi Phi Luật T�n trước hết khi đượ�c khấn d�ng �a Minh. Sau đ� được gửi Ximabara với th�nh Jerome Hermosilla, c�ng với vị n�y, ng�i đ� bị xử trảm (ch�m đầu), phong � th�nh năm1906.
2. Berrio-Ochoa, Valent�n (Valentine Berriochoa, Valentin� Berrio-Ochoa Vinh), Dominican bishop of Central Tonkin; b. 1827 at Ellorio (Vitoria), Spain; d. 1 Nov. 1861 at Hải Dương, Tonkin. Following his profession in the Order of Preachers, he was sent to the Philippines, where he was known as an especially devout member of the order. In 1858, he was consecrated titular bishop of Tonkin and appointed vicar apostolic. Upon his arrival in Vietnam, he faced persecution by the government and worked in extremely difficult conditions. Like his Master, the bishop was betrayed by one of his own who had apostatized. In 1861, he was arrested, degraded, imprisoned, tortured, and beheaded with Bishop Hermosilla and Fr. Almatĩ. For a time St. Valentine's cause was separated from the group because his intercession was credited with several miracles. Beatified 1906.	Valentin� Berrio-Ochoa Vinh, Gi�m Mục �a Minh địa phận ��ng Ngo�i, sanh 1827 tại Ellorio (Vitoria), T�y Ban Nha; chết 1/11/1861 tại Hải Dương. Sau khi được khấn d�ng C�c Nh� TruyềnGi�o, ng�i được gửi đi Phi Luật T�n, ở đ�y ng�i được nổi tiếng l� một linh mục sốt sắng của nh� d�ng. Năm 1858, ng�i được phong l�m Gi�m Mục ��ng Ngo�i. Khi đến Việt Nam, ng�i bị đ�n �p v� hoạt động rất kh� khăn. Cũng như Ch�a Gi�su, �ức G�m Mục bị một đồ đệ phản. Năm ng�y 1/11/1861, ng�i bị bắt, bị b�i nhọ, bị giam, bị tra tấn v� bị xử trảm (ch�m đầu), c�ng với �ức Gi�m Mục Hermosilla v� Linh mục Almatĩ. Trong một thời gian, vụ �n phong th�nh Valentin bị t�ch ra khỏi nh�m v� việc tr�nh bầy cho ng�i c� nhiều ph�p lạ trợ gi�p. Ng�i được phong � Th�nh năm 1906.
3. Bonnard, Jean-Louis (John Louis Bonnard Hương), priest; b. 1824 at Saint-Christo-em-Jarez, France; d. 1 May 1852 Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin. He was a attached to the MEP during his work in Annam. While awaiting execution, he wrote a letter of farewell to his family. He was beheaded at the age of 28. Beatified 1900.	Gioan Lu-i B�-na Hương, linh mục; sanh 1824 tại Saint-Christo-em-Jarez, Ph�p; chết 1/5/1852 tại Nam �ịnh. Ng�i trực thuộc v�o Hội Thứaa Sai Ba L� trong khi hoạt động tại Trung Phần. Trong khi chờ bị tử h�nh, ng�i viết thư từ biệt gia đ�nh. Ng�i bị chết ch�m năm H� tuổi. Phong � Th�nh năm 1900.
4. Buong Tong Viet, Paul (Paul Doi Buong, Paul Tong Viet Buong, Phaol� Tống Viết Bường), soldier; b. in Phủ Cam, Huế (Cochin-China); d. Oct. 23, 1833, in Thợ ��c. He was the captain of the Emperor Minh-Mệnh's bodyguard. As a Christian he became attached to the MEP. He was arrested in 1832, degraded, and suffered for months before he was beheaded. Beatified 1900. Feast: Oct. 22.	Phaol� Tống Viết Bường, quan thị vệ; sanh tại Phủ Cam, Huế; chết 23 th�ng 10, 1833, tại Thợ ��c. Ng�i l� quan cận vệ của Vua Minh-Mệnh. Khi theo đạo ng�i thuộc Hội Thừa Sai Bal�. Ng�i bị bắt năm 1832, bị c�ch chức, v� bị tra tấn nhiều năm trước khi bị xử trảm (ch�m đầu) Phong � Th�nh 1900. Ng�y Lễ: 22 th�ng 10.
5. Cai Ta, Jos� (Joseph Cai Ta, Giuse Phạm Trọng Tả), soldier; b. 1800 at Quần Cống, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. 13 Jan. 1859, in Nam �ịnh. He was tortured to death. Beatified 1951.	Giuse Phạm Trọng Tả, cai tổng; sanh 1800 tại Quần Cống, Nam �ịnh; chết 13/1/1859, tại Nam �ịnh. Ng�i bị tra tấn đến chết, phong � Th�nh năm 1951.
6. Cam, Dominic (�aminh Cấm), priest, Dominican tertiary; b. at Cẩm Chương, Bắc Ninh, Tonkin; d. 3 March 1859, at Hưng Y�n, Tonkin. Beatified 1951.	�a Minh Cấm, linh mục, D�ng Ba �a Minh, sanh tại Cẩm Chương, Bắc Ninh; chết 3 th�ng 3, 1859 tại Hưng Y�n. Phong � Th�nh 1951
7. Can Nguyen, Francisco Javier (Francis Xavier Can, Phanxic� Xavi� Cần), lay catechist; b. 1803 at Sơn Mi�ng (Sou-Mieng), Hao ��ng, West Tonkin; d. 20 Nov. 1837, at Cầu Giấy, Tonkin. He was a catechist for the fathers of the MEP. Strangled in prison. Beatified 1900.	Phanxic� Xavi� Cần, thầy giảng; sanh 1803 tại Sơn Mi�ng, H� ��ng; chết 20/11/1837, tại Cầu Giấy. Ng�i l� một thầy giảng cho c�c linh mục của Hội Thừa Sai Bal�. Chịu xử giảo (thắt cổ) trong t�. Phong � Th�nh 1900.
8. Canh Luong Hoang, Jos� (Joseph Cahn, Giuse Ho�ng Lương Cảnh), physician, Dominican Tertiary; b. ca. 1763-1765 at L�ng Văn, Bắc Giang, Tonkin; d. 5 Sept. 1838, at Bắc Ninh, Tonkin. Beheaded. Beatified 1900.	Giuse Ho�ng Lương Cảnh, y sĩ, tr�m họ, D�ng Ba �a Minh; sanh khoảng 1763-1765 tại L�ng Văn, Bắc Giang; chết 5/9/1838, tại Bắc Ninh. Bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1900.
9. Castaneda, Jacinto (Jacinto Castaneda Gia), Dominican priest; b. 1743 at S�tavo (Valencia), Spain; d. 7 Nov.1773 at �ồng Mơ, Tonkin. After his profession as a Dominican, he was sent to the Philippines. An extant account tells of the difficulties of their sailing across the Atlantic, their march across Mexico, and a difficult final voyage across the Pacific. When they finally arrived, Manila was in the hands of the English. After months of searching for his Dominican brothers, he located the community and was ordained. Thereafter he travelled by ship another 66 days to China, from where he was deported to Tonkin. His ministry lasted for only a very short time before he was arrested and imprisoned for 3 years. He was beheaded with St. Vincent Liem. Beatified 1906.	Catanh�đa, Jacinto Gia, linh mục �a Minh; sanh 1743 tại S�tavo (Valencia), T�y Ban Nha; chết 7/11/1773 tại �ồng Mơ. Sau khi khấn d�ng �a Minh, ng�i được gửi đi Phi Luật. �ược ghi ch�p đầy đủ về chuyển vượt biển kh� khăn của ng�i qua �ại T�y Dương, h�nh tr�nh đường bộ băng ngang qua Mễ T�y Cơ, v� một chuyến hải h�nh kh� khăn kh�c tr�n Th�i B�nh Dương. Khi đến được Manila, cha bị rơi v�o tay người Anh. Sau một th�ng trời t�m kiếm c�c người anh em �a Minh, cha đ� gặp được họ v� được chịu chức th�y cả. Sau đ� ng�i phải đi tầu mất Thereafter ng�y mới tới được Trung Hoa, nơi đ�y ng�i bị trục xuất sang Bắc Việt. Thời gian truyền gi�o của ng�i rất ngắn ngủi trước khi ng�i bị bắt v� cầm t� trong 3 năm. Ng�i bị xử trảm (ch�m đầu) c�ng với Th�nh Vinh Sơn Li�m. Phong � Th�nh 1906.
10.Chieu van Do, Francisco (Francis Chien, Francis Do van Chieu, Phanxic� �ỗ Văn Chiểu), Dominican tertiary, lay catechist; b. ca. 1796-97 at Trung Lễ, Li�n Thủy, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. 12 June 1838 at Nam �ịnh. Francis aided the Dominican priests in their Vietnamese mission. He was captured in the village of Kien-lao with Bishop Dominic Henares, whom he was serving as catechist, and beheaded with him. His remains were also retrieved by Christians seeking their preservation. Beatified 1900. Feast: 25 June.	Phanxic� �ỗ Văn Chiểu, D�ng Ba �a Minh, thầy giảng; sanh khoảng 1796-97 tại Trung Lễ, Li�n Thủy, Nam �ịnh; chết 12/6/1838 tại Nam �ịnh. Ng�i gi�p c�c cha �a Minh trong việc truyền gi�o tại Việt Nam. Ng�i bị bắt tại tỉnh Ki�n-Lao c�ng với �ức Gi�m Mục Dominic Henares, ng�i gi�p �GM dạy gi�o l�, v� chịu xử trảm (ch�m đầu) c�ng với �GM. H�i cốt của ng�i đ� được gi�o d�n thu lượm v� tồn trữ. Phong � Th�nh 1900. Ng�y Lễ: 25 th�ng 6.
11. Con, John Baptist (Gioan Baotixita Cỏn), married man, lay catechist; b. 1805 at Kẻ B�ng, Nam �ịnh (near H� Nội, Tonkin); d. 8 Nov. 1840, at Bảy Mẫu, Tonkin. Beheaded. Beatified 1900. Feast: 7 Nov.	Gioan Baotixita Cỏn, l� trưởng, c� vợ, thầy giảng; sanh 1805 tại Kẻ B�ng, Nam �ịnh; chết 8/11/1840, tại Bảy Mẫu. Xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1900. Ng�y Lễ: 7 th�ng 11
12. Cornay, Jean-Charles (John Cornay, John Corny, Jean-Charles Cornay T�n), priest; b. 1809 at Loudun (Poitiers), France; d. 20 Sept. 1837, at Sơn T�y, Annam. Cornay worked in Annam as a member of the MEP. He was arrested at Ban-no, Tonkin. He had been "framed" by the wife of a brigand chief, who had planted weapons in a plot of land that he cultivated. Thereafter Cornay was kept in a cage for 3 months and taken out only to be bound and brutally beaten. He was compelled to use his fine voice to sing to his captors. He was cut into pieces. Beatified 1900. 8 Feb.	Jean-Charles Cornay T�n, linh mục; sanh 1809 tại Loudun (Poitiers), Ph�p; chết 20/9/1837, tại Sơn T�y. Cha T�n hoạt động tại Bắc Phần như một gi�o sĩ của Hội Thừa Sai Bal�. Cha bị bắt tại Bản-no. Cha bị vợ của một tướng cướp g�i bẫy, người n�y dấu vũ kh� trong thửa ruộng cha cầy cấy. Từ đ� cha bị nhốt trong cũi trong ba th�ng, v� chỉ được thả ra để đi tr�i buộc v� tra tấn. Ng�i bị bắt phải h�t cho c�c t�n cai ngục, v� giọng của ng�i rất hay. Ng�i bị ph�nthay l�m nhiều mảnh. Phong � Th�nh 1900. Ng�y lễ: 8 th�ng 2.
13. Cu�not, �tienne-Th�odore (Stephen Cu�not, �tienne-Th�odore Cu�not Thể), bishop, vicar apostolic; b. 1802 at Beaulieu, Besan�on, France; d. 14 Nov. 1861, at B�nh �ịnh, Cochin-China. He was ordained, became a member of the MEP, and was sent to Annam. In 1833, he was appointed vicar apostolic of East Cochin-China and consecrated bishop in Singapore. He labored in the missions, establishing three vicarates during his 25-year episcopate. When the persecutions heightened he was safely hidden until he had to emerge for water at which time he was arrested. He died of dysentery just before the edict for his execution arrived. Beatified 1909. Feast: 8 Feb.	St�phan�-Th�odore Cu�not Thể, Gi�m Mục; sanh 1802 tại Beaulieu, Besan�on, Ph�p; chết 14/11/1861, tại B�nh �ịnh. Ng�i được thụ phong limh mục, trở th�nh một gi�o sĩ của Hội Thừa Sai Bal�, được gửi sang Trung Phần. Năm 1833 được bổ nhiệm l�m �ại Diện T�ng T�a Miền T�y v� tấn phong Gi�m Mục Singapore. Ng�i cố gắng hoạt động, th�nh lập 3 gi�o hạt trong thời gian 25 l�m gi�m mục. Khi việc đ�n �p gia tăng, ng�i được ẩn n�u an to�n cho tới khi phải lộ diện để t�m nước uống v� bị bắt. Ng�i chết rũ t� v� bệnh kiết lỵ ngay trước khi c� lệnh xử tử ng�i. Phong � Th�nh 1909. Ng�y Lễ: 8 th�ng 2
14. Dac Nguyen, Matthew (Matthew Nguyễn Văn Phượng, Matthew Phuong, Matth�� Nguyễn Văn �ắc (Phượng)), lay catechist; b. ca. 1801 at Kẻ Lai (Ke-lay), Quảng B�nh, Cochin-China; d. 26 May 1861, near �ồng Hới, N. Cochin-China. Like Andrew Dũng-Lạc, he used an alias. Beheaded. Beatified 1909.	Matth�� Nguyễn Văn �ắc (Phượng), tr�m họ, thầy giảng; sanh khoảng 1801 tại Kẻ Lai, Quảng B�nh, chết 26/5/1861, gần �ồng Hới. Cũng như Anr� Dũng-Lạc, ng�i d�ng t�n hiệu. Bị xử trảm (chết ch�m). Phong � Th�nh 1909.
15. Da, Peter (Peter Dai, Ph�r� �a), lay catechist; b. at Ngọc Cục, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. 17 June 1862, in Nam �ịnh. He was burnt alive in a bamboo hut with two Catholic fishermen. Beatified 1951.	Ph�r� �a, thầy giảng; sanh tại Ngọc Cục, Nam �ịnh; chết 17/6/1862, tại Nam �ịnh. Ng�i bị thi�u sống trong một lều tre c�ng với hai người d�n ch�i C�ng Gi�o. Phong � Th�nh 1951.
16. Dat Dinh, Domingo Nicolas (Dominic Nicholas Dat, �aminh �inh �ạt), soldier; b. 1803 in Ph� Nhai, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. July 18, 1838, in Nam �ịnh. When it was discovered that St. Dominic was a convert to Christianity, he was arrested, and stripped of his military position for embracing the faith. He may have been a Dominican tertiary. Strangled. Beatified 1900.	�aminh �inh �ạt, binh sĩ; sanh1803 tại Ph� Nhai, Nam �ịnh; chết 18/7/1838, tại Nam �ịnh. Khi người ta kh�m ph� rằng ng�i l� một người t�n t�ng, ng�i bị bắt, bị tước bỏ chức vụ vị đức tin c�ng gi�o. Ng�i c� thể thuộc D�ng Ba �a Minh. Chịu xử giảo (thắt cổ) chết. Phong � Th�nh 1900.
17. Dat, Juan (John Dat, Gioan �ạt), priest; b. ca. 1764 in �ồng Chuối, Thanh H�a, West Tonkin; d. 28 Oct. 1798, in West Tonkin. Dat, described as a man of great serenity, was ordained to the priesthood in 1798. Following his arrest as an outlawed priest, he was held in captivity for 3 months, then beheaded. He and Emmanuel Trieu were the first Vietnamese diocesan priests for whose martyrdom a written account has been preserved. Beatified 1900.	Gioan �ạt, linh mục; sanh khoảng 1764 tại �ồng Chuối, Thanh H�a; chết 28/10/1798. Th�nh �ạt, được m� tả l� một người rất b�nh thản, được thụ phong linh mục năm 1798. Sau khi bị bắt v� tội l�m linh mục bất hợp ph�p, ng�i bị t� 3 th�ng, rồi bị xử trảm (ch�m đầu). Ng�i v� th�nh Emmanuel Triệu l� những vị linh mục triều đầu ti�n m� cuộc tử đạo đ� được ghi ch�p v� lưu trữ. Phong � Th�nh 1900.
18. De Van Nguyen, Tomas (Thomas De, T�ma Nguyeễn Văn �ệ), tailor, Dominican tertiary; b. 1810, in Bồ Trang, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. 19 Dec. 1839, in Cổ Mễ, Tonkin. He was strangled with four Dominic Uy, Francis Xavier Mau, Stephen Vinh, and another companion for giving shelter to the missionaries. Beatified 1900.	T�ma Nguyễn Văn �ệ, thợ may, D�ng Ba �a Minh; sanh 1810, tại Bồ Trang, Nam �ịnh, chết 19/12/1839, tại Cổ Mễ . Ng�i bị xử giảo (thắt cổ) chết c�ng với bốn người kh�c, trong đ�a c� �aminh Uy, Phanxic� Xavi� Mầu, St�phan� Vinh v� một người kh�c v� che dấu c�c vị thừa sai. Phong � Th�nh 1900.
19. Delgado, Ignacio (Ignatius Delgado, Clemente Ignatius Delgado, Clememt� Ignaxi� Delgaho Hy); Dominican bishop of East Tonkin; b. ca. 1761 at Villa Felice, Spain; d. 21 July 1838, at Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin. Most of the information on Delgado derives from the decree of condemnation. After professing himself as a Dominican, he was sent to the Tonkinese mission, where he labored for nearly 50 years and was appointed vicar apostolic of East Tonkin. He had been hidden in the village of Kien-lao until he was betrayed through the artful questioning of a young boy. The bishop was locked in a cage. When questioned he answered truthfully about himself but would reveal nothing about other Christians. For this the 76-year-old bishop died of dysentery and hunger in a cage exposed to the summer sun and the taunting of onlookers. After his death soldiers cut off his head and tossed his remains into the river, where they were recovered by fishermen and honorably buried by Jerome Hermosilla. Beatified 1900. Feast: 11 July.	Cl�ment� Ignaxi� Delgaho Hy; Gi�m mục �a Minh; sanh khoảng 1761 tại Villa Felice, T�y Ban Nha; chết 21/7/1838, tại Nam �ịnh. �a số những tin tức về th�nh Hy xuất xứ từ bản �n tử h�nh của ng�i. Sau khi được tấn phong l� thừa sai �a Minh, ng�i được sai đến đ�y, nơi ng�i hoạt động vất vả trong 50 năm v� được bổ nhiệm l�m �ại Diện T�ng T�a Miền T�y. Ng�i trốn trong l�ng Kien-lao cho đến khi bị phản v� sự tra khảo kh�o l�o một đứa b� trai. Ng�i bị nhốt trong cũi. Khi bi tra khảo, ng�i trả lời th�nh thật mọi sự về ng�i, nhưng kh�ng tiết lộ g� về c�c người gi�o d�nkh�c. V� thế ng�i đ� chết rũ t� năm 76 tuổi v� bệnh kiết lỵ v� đ�i ăn trong một c�i cũi bị phơi nắng h� v� bị người qua lại xỉ nhục. Sau khi ng�i chết binh sĩ chặt đầu ng�i v� n�m thi thể xuống s�ng, d�n đ�nh c� vớt được x�c ng� v� được �ức Cha Jerome Hermosilla ch�n cất tử tế. Phong � Th�nh 1900. Ng�y Lễ: 11 th�ng 7.
20. Diaz Sanjurjo, Jos� (Joseph Diaz, Giuse Maria Diaz Sanjuro An), Dominican bishop, vicar apostolic; b. 1818 at Santa Eulalia de Suegos, Lugo, Spain; d. 20 July 1857 in Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin. His parents had determined that he would have a successful career using his literary skills. He secretly entered the Dominicans at Ocađa, Spain. There he was trained for the missions. He made his vows at Cadiz prior to undertaking the 120-day voyage to Manila, where he was assigned teaching duties at the University of Santo Tomas. After six months, he entered Tonkin with Melchoir Garcia-Sampedro under the cover of night disguised in native dress. Shortly thereafter, Diaz was appointed vicar apostolic of Central Tonkin with Garcia as his coadjutor. Although the Christian community tried to hide them as the persecution intensified. Sanjuro was arrested in a surprise raid and imprisoned for 2 months during which he demonstrated his forgiveness of his betrayer. He was beheaded and his body thrown into the sea. Beatified 1951.	Giuse Maria Diaz Sanjuro An, Gi�m mục �a Minh, �ại Diện T�ng T�a; sanh 1818 tại Santa Eulalia de Suegos, Lugo, T�y Ban Nha; chết 20/7/1857 tại Nam �ịnh. Cha mẹ ng�i cho rằng ng�i phải c� một cuộc đời sự nghiệp văn chương th�nh c�ng rực rỡ. Ng�i l�n v�o tu d�ng �a Minh tại Ocađa, T�y Ban Nha. Nơi đ�y ng�i được huấn luyện để đi truyền gi�o. Ng�i khấn d�ng tại Cadiz trước khi l�n đường đi mất 120 ng�y để tới Manila, nơi đ�y ng�i được bổ nhiệm l�m gi�o sư tại �ại Học Th�nh T�ma. Sau s�u th�ng ng�i v�o Việt Nam ban đ�m, cải trang bằng y phục của d�n ch�ng c�ng với Melchoir Garcia-Sampedro. Ngay sau đ�, ng�i được bổ nhiệm l�m �ại Diện T�ng T�a Miền Trung với cha Garcia l� phụ t�. Mặc dầu gi�o d�n cố gắng che dấu hai ng�i trong khi việc bắt bớ gia tăng, ng�i bị bắt trong một cuộc ruồng bố bất thần, v� bị giam hai th�ng, trong thời gian n�y ng�i tuy�n bố tha thứ cho những người phản bội ng�i. Ng�i bị xử trảm (ch�m đầu) v� x�c bị n�m xuống biển. Phong � Th�nh 1951.
21. Dich Nguyen, Anthony (Anthony Nguyen Dich, Ant�n Nguyễn ��ch), farmer; b. in Chi Lăng, H� Nội, Tonkin; d. 12 Aug. 1838, Bảy Mẫu, Tonkin. St. Anthony used his wealth from agriculture to generously assist the work of the MEP. He was arrested for sheltering priests, including James Nam, who were fleeing government persecution. Beheaded. Beatified 1900.	Ant�n Nguyễn ��ch, n�ng d�n; sanh tại Chi Long, Nam �ịnh; chết 12/8/1838, tại Bảy Mẫu. Th�nh Ant�n ��ch d�ng gia sản n�ng nghiệp của ng�i để gi�p cho c�ng việc truyền gi�o của Hội Thừa Sai Bal�. Ng�i bị bắt v� che dấu c�c linh mục, kể cả Giac�b� Năm, l� người đang chạy trốn việc l�ng bắt của nh� vua. Bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1900.
22. Diem The Nguyen, Vincent (Vinh Sơn Nguyễn Thế �iểm), priest; b. 1761 at An Do, Quảng Trị, Cochin-China; d. 24 Nov. 1838, at �ồng Hới, Tonkin. Beheaded. Beatified 1900.	Vinh Sơn Nguyễn Thế �iểm, linh mục; sanh 1761 tại �n ��, Quảng Trị, chết 24/11/1838, tại �ồng Hới. Bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1900.
23. Du Viet �ịnh, Tomas (Thomas Du, T�ma �inh Viết Dụ), priest, Dominican tertiary; b. 1774 at Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. 26 Nov. 1839, at Bảy Mẫu, Tonkin. After his ordination Thomas worked in the Province of Nam-�ịnh. He underwent horrible tortures before he was beheaded. Beatified 1900. Feast: 31 May 31.	T�ma �inh Viết Dụ, linh mục, D�ng Ba �a Minh; sanh 1774 tại Ph� Nhai, Nam �ịnh; chết 26/11/1839, tại Bảy Mẫu. Sau khi chịu chức cha Dụ hoạt động tại tỉnh Nam-�ịnh. Ng�i bị tra tấn d� man trước khi bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1900. Ng�y Lễ: 31 th�ng Năm.
24. Due Van Vo, Bernardo (Bernard Vo van Due, B�nađ� V� Văn Duệ), priest; b. 1755 at Quần Anh, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. 26 Nov. 1838, at Ba Tooa, Tonkin. Bernard converted to the faith, studied in the seminary, and was ordained. After laboring for many years in the mission, Bernard retired. He was living quietly until he felt called to offer himself to the pagan soldiers as a Christian priest. Beheaded at age 83. Beatified 1900. Feast: 1 Aug.	B�nađ� V� Văn Duệ, linh mục; sanh 1755 tại Quần Anh, Nam �ịnh; chết 1 th�ng 8, 1838, tại Ba T�a. Cha Duệ vốn l� một t�n t�ng, học chủng viện, v� được thụ phong linh mục. Sau nhiều năm hoạt động truyền gi�o, ng�i về hưu, sống thầm lặng cho đến khi c� tiếng gọi phải tự th� với qu�n sĩ rằng m�nh l� linh mục. Bị xử trảm (ch�m đầu) năm 83 tuổi. Phong � Th�nh 1900. Ng�y Lễ: 1 th�ng 8.
25. Dumoulin-Borie, Pierre (Peter Dumoulin, Ph�r� Dumoulin-Borie Cao), missionary priest of the MEP; b. 1808 at Cors (diocese of Tulle), France; d. 24 Nov. 1838, at �ồng Hới, Tonkin. St. Peter studied for the priesthood in Paris, was ordained in 1832, and sent to Tonkin. He was arrested in 1836. While in prison he was appointed vicar apostolic and titular bishop of Western Tonkin, but was never consecrated prior to his beheading. Beatified 1900.	Ph�r� Dumoulin-Borie Cao, Gi�m mục Hội Thừa Sai Bal�; sanh 1808 tại Cors (địa phận Tulle), Ph�p; chết 24 th�ng 11 1838, tại �ồng Hới. Th�nh Cao học chủng viện tại Bal� v� được thụ phong năm 1832, v� được gửi đi Bắc Phần. Ng�i bị bắt năm 1836. Trong khi bị giam, ng�i dược bổ nhiệm l�m �ại Diện T�ng T�a v� l�m Gi�m Mục Miền T�y, nhưng chưa được tấn phong trước th� bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1900.
26. Dung Lac An Tran, Andrew (Anr� Trần An Dũng (Lạc)), priest; b. c. 1795 in Bắc Ninh, Tonkin; d. 21 Dec. 1839, Cầu Giấy, Tonkin. When Dung Anh Tran was 12, his family moved to (H�-Nơi) H� Nội to find work. Although his parents were pagan, they allowed their son to receive instruction from a lay catechist so that he might benefit from the education generally denied the poor. He was baptized Andrew at Vinh-Tri. He studied Chinese and Latin, served as a catechist for ten years, and then was ordained to the priesthood in 1823. He was a tireless preacher�both by word and example�in several parishes until his arrest in 1835 as a Christian. His parishioners gathered the money needed to purchase his release. Thereafter, he changed his name from Dung to Lac in order to disguise his identity and went to another area to continue his ministry. On 10 November 1839, he was again arrested with another Vietnamese priest, Peter Thi. Both were freed once ransom was paid on their behalf, but they were soon arrested again and taken to H� Nội, where priests of the MEP were singled out for especially harsh treatment and tortures. Beheaded. Beatified 1900. Feast formerly on 26 Dec.	Anr� Trần An Dũng (Lạc), linh mục; sanh 1795 tại Bắc Ninh, chết 21/12/1839, tại Cầu Giấy. Khi Trần Anh Dũng l�n 12 tuổi, gia đ�nh l�n H� Nội t�m việc. Mặc dầu cha mẹ kh�ng c� đạo, ng�i được học gi�o l� của một thầy giảng để c� được số vốn học thức m� con c�i nh� ngh�o kh�ng c�. Ng�i được rửa tội tại Vinh-Tri. Ng�i học tiếng Trung Hoa v� Latinh, được l�m thầy giảng 10 năm, v� rồi được thụ phong linh mục năm 1823. Ng�i l� một nh� truyền gi�o ki�n tr� kh�ng biết mệt, bằng lời n�i v� việc l�m, tại nhiều gi�o xứ cho đến khi bị bắt năm 1835. Gi�o d�n của ng�i quy�n g�p đủ tiền để chuộc ng�i. Sau đ� ng�i đổi t�n từ Dũng th�nh Lạc để che dấu căn cước, v� rời sang một v�ng kh�c để tiếp tục sứ mạng. Ng�y 10 th�ng 11, 1839, ng�i lại bị bắt c�ng với một linhmục Việt Nam kh�c l� cha Ph�r� Thi. Cả hai đều được thả ra sau khi d�n nộp đủ tiền chuộc, nhưng chẳng bao l�u sau cả hai lại bị bắt v� bị giải l�n H� Nội, nơi m� c�c linh mục thuộc Hội Thừa Sai Bal� bị giam ri�ng để bị tra tấn đặc biệt. Bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1900. Ng�y Lễ: 26 th�ng 12.
27. Dung Van Dinh, Peter (Ph�r� �inh Văn Dũng), lay catechist; b. in ��ng Ph�, Th�i B�nh, Tonkin; d. 6 June 1862, in Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin. Beatified 1951.	Ph�r� �inh Văn Dũng, thầy giảng; sanh tại �ồng H�o, Th�i B�nh, chết 6/6/1862, tại Nam �ịnh. Phong � Th�nh 1951.
28. Duong, Paul (Paul Dong, Phal� Vũ Văn Dương (�ổng)), layman; b. 1792 at Vực �ường, Hưng Y�n, Tonkin; d. 3 June 1862, in Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin. Beatified 1951.	Phaol� Vũ Văn Dương (�ổng), gi�o d�n, tr�m họ; sanh 1792 tại Vực �ường, Hưng Y�n, chết 3/6/1862, tại Nam �ịnh. Phong � Th�nh 1951.
29. Duong Van Truong, Peter (Peter Truong Van Duong, Ph�r� Trương Văn �ường), lay catechist; b. 1808 at Kẻ Sở, H� Nam, Tonkin; d. 18 Dec. 1838, at Sơn T�y, Annam. He was strangled together with another catechist, Peter Truat, for refusing to trample upon the crucifix. Beatified 1900.	Ph�r� Trương Văn �ường, thầy giảng; sanh 1808 tại Kẻ Sở, H� Nam; chết 18/12/1838, tại Sơn T�y. Ng�i bị xử giảo (treo cổ chết) c�ng với một thầy giảng kh�c l� Ph�r� Truật, v� kh�ng chịu bước qua thập gi�. Phong � Th�nh 1900.
30. Duong, Vincent (Vinh-sơn Dương), layman; b. in Do�n Trung, Th�i B�nh, Tonkin; d. 6 June 1862, at Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin. Beatified 1951.	Vinh-sơn Dương, gi�o d�n; sanh tại Do�n Trung, Th�i B�nh, chết 6 th�ng 6 1862, tại Nam �ịnh. Phong � Th�nh 1951.
31. Fernandez, Jos� (Joseph Fernandez, Giuse Fernandez Hiền), Dominican priest; b. 1775 at Ventosa de la Cueva, Spain; d. 24 July 1838 in Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin. After his profession as a Dominican friar, he studied in the seminary expressly to serve in the Vietnamese mission. In 1805, he was sent to Tonkin, where he was ordained. He was appointed provincial vicar there and arrested shortly thereafter. Beheaded. Beatified 1900. Feast: July 11.	Giuse Fernandez Hiền, linh mục �a Minh; sanh 1775 tại Ventosa de la Cueva, T�y Ban Nha; chết 24 th�ng Bẩy 1838 tại Nam �ịnh. Sau khi được khấn l�m một thầy d�ng �a Minh, ng�i được học học trong chủng viện để phục vụ tại Việt Nam. Năm 1805, ng�i được gửi đến Bắc H�, nơi đ�y ng�i được thụ phong linh mục. �ược bổ nhiệml�m gi�m tỉnh ở đ�y, v� bị bắt ngay sau đ�. Bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1900. Ng�y Lễ: 11 th�ng Bẩy.
32. Gagelin, Fran�ois (Francis Isidore Gagelin, Francois-Isidore Gagelin K�nh), priest; b. 1799 at Montperreux (Besan�on), France; d. 17 Oct. 1833 in B�i D�u (Bồng Sơn), Cochin-China. Belonged to the MEP. Sent to Cochin-China in 1822 (age 23), where he was ordained to the priesthood upon his arrival. He worked zealously until the outbreak of persecution, when he gave himself up to the mandarin of Bongson and was strangled. Beatified 1900.	Phanxic�-Isidore Gagelin K�nh, linh mục; sanh 1799 tại Montperreux (Besan�on), Ph�p; chết 17 th�ng 10 1833 tại B�i D�u (Bồng Sơn). Thuộc Hội Thừa Sai Bal�. �ược gửi đến Bắc H� năm 1822 (23 tuổi), ở đ�y ng�i được thụ phong linh mục khi mới tới nơi. Ng�i hoạt động hăng h�i cho đến vụ đ�n �p b�ng nổ, ng�i tự th� với quan lại Bồng Sơn v� bị treo cổ. Phong � Th�nh 1900.
33. Gam Van Le, Matthew (Matthew Le van Gam, Matth�� L� Văn Gẫm), merchant; b. ca. 1812 in G� C�ng, Bi�n H�a, Tonkin; d. 11 May 1847, in Chợ �ũi, Annam. As a dedicated member of the MEP, he carried the missionaries in his fishing boat from Singapore to Annam. He was captured in this illegal act in 1846, imprisoned, tortured, and beheaded. Beatified 1900. Feast: 26 May.	Matth�� L� Văn Gẫm, nh� bu�n; sanh khoảng 1812 tại G� C�ng, Bi�n H�a; chết 11 th�ng Năm 1847, tại Chợ �ũi, Nam Phần. L� một th�nh phần nồng nhiệt của Hội Thừa Sai Bal�, ng�i hoạt động truyền gi�o tr�n chiếc tầu đ�nh c� từ Singapore sang Việt Nam. Ng�i bị bắt trong c�ng việc bất hợp ph�p n�y năm 1846, bị cầm t�, bị tra tấn, v� xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1900. Ng�y Lễ: 26 th�ng Năm.
34. Garcia Sampedro, Melchoir (Melchior Garcia-Sampedro Xuy�n), Dominican, vicar apostolic; b. 1821 at Cortes, Asturias, Spain; d. 28 July 1858, in Nam �ịnh (near H� Nội). Melchoir was born into a poor family that was unable to provide him with an education. He earned his way through school by teaching grammar to younger students. He opted to become a Dominican (1845) and was prepared for the missions at the novitiate at Ocađa. He went to the Philippines, and then to Tonkin in an arduous journey (with Jos� Diaz Sanjurjo). Shortly after their arrival Garcia was named coadjutor to Diaz, the vicar apostolic. While Gracia wanted to proclaim publically that he was a priest, the local Christian community convinced him that his presence with them was needed, an they kept him in hiding. Eventually Garcia was found, arrested, and put in a cage with two native brothers. He was hacked to death, the brothers beheaded, and their remains were thrown into a ditch. Some of their relics were recovered. Beatified 1951.	Melchior Garcia-Sampedro Xuy�n, �a Minh, �ại Diện T�ng T�a; sanh 1821 tại Cortes, Asturias, T�y Ban Nha; chết 28 th�ng Bẩy 1858, tại Nam �ịnh. Melchoir sinh trưởng trong một gia đ�nh ngh�o kh� kh�ng thể cho ng�i ăn học. Ng�i dạy văn phạm cho c�c học sinh nhỏ để c� tiền ăn học. Ng�i lựa chọn ơn gọi l�m linh mục �a Minh (1845), v� được huấn luyến cho việc truyền gi�o tại chủng viện Ocada. Ng�i đi Phi Luật T�n, v� sau đ� l�m một h�nh tr�nh gian khổ c�ng với �ức Cha Jos� Diaz Sanjurjo. Ngay sau khi tới nơi, Garcia được bổ nhiệm l�m phụ t� cho �ức Cha Diaz, vị �ại Diện T�ng T�a. Khi cha Garcia muốn tuy�n bố c�ng khai rằng ng�i l� một linh mục, c�ng đồng c�ng gi�o địa phương thuyết phục được ng�i rằng họ cần sự hiện diện của ng�i, v� ng�i đ� để cho họ che dấu ng�i. Nhưng rồi cha Garcia cũng bị kh�m ph�, bị bắt, v� nhốt trong cũi với hai người anh em đồng hương của ng�i. Ng�i bị lăng tr� (ph�n th�y), c�c bạn ng�i bị xử trảm (ch�m đầu), v� x�c họ bị thẩy xuống hố. Một số xương th�nh của họ được thu lượm. Phong � Th�nh 1951.
35. Gil de Federich, Francisco (Francis Gil, Phanxic� Gil de Fedrich Tế), Dominican priest; b. 1702 in Tortosa, Cataluđa, Spain; d. Jan. 22, 1745 at Ch� Cổ, Tonkin. St. Francis was educated in Barcelona and became a Dominican there before being sent to the Philippines. In 1732, he continued on to Tonkin, where he was arrested in 1742-43. During his confinement Gil directed a fruitful apostolate, then he was beheaded. He is the earliest martyr of whom there is substantial documentation. Beatified 1906. Feast: Jan. 29.	Phanxic� Gil de Fedrich Tế, linh mục �a Minh; sanh 1702 tại Tortosa, Cataluda, T�y Ban Nha; chết 22/1/1745 tại Ch� Cổ. Th�nh Phanxic� Tế học tập tại Barcelona v� trở th�nh một linh mục �a Minh ở đ� trước khi được gửi đi Phi Luật T�n năm 1732, ng�i tiếp tục đi Bắc H�, nơi đ�y ng�i bị bắt năm 1742-43. Trong khi bị giam cầm cha Gil vẫn truyền gi�o tốt đẹp, rồi ng�i bị xử trảm (ch�m đầu). Ng�i l� vị tử đạo ti�n khởi m� hồ sơ phong th�nh đầy đủ. Phong � Th�nh 1906. Ng�y Lễ: 29 th�ng 1.
61. Ha Trong Mao, Dominic (Dominic Mau, �aminh Mạo), layman; b. 1818 in Ngọc Cục, Nam ��nh, Tonkin; d. June 16, 1862, in L�ng Cốc, Tonkin. Beatified 1951.	�aminh Mạo, gi�o d�n; sanh 1818 tại Ngọc Cục, Nam �ịnh; chết ng�y 6 th�ng 6, 1862, tại L�ng Cốc. Phong � Th�nh 1951.
36. Hanh Van Nguyen, Domingo (Dominic Du, Dominic Nguyen Van Hanh, �aminh Nguyễn Văn Hạnh), Hanh is his alias; his real name is Domingo Du, Dominican priest; b. 1772 in Năng A, Nghệ An, Tonkin; d. Aug. 1, 1838, in Ba T�a, Tonkin. He ministered as a priest to persecuted Christians for decades before his arrest and execution as a Christian at age 67. Beatified 1900.	�aminh Nguyễn Văn Hạnh, Hạnh l� t�n hiệu; t�n thật của ng�i l� Domingo Du, linh mục �a Minh; sanh 1772 tại Năng A, Nghệ An, chết 1 th�ng 8, 1838, tại Ba T�a. Ng�i chăm s�c cho c�c gi�o d�n bị đ�n �p trong mấy chục năm trước khi ng�i bị bắt v� bị xử trảm (ch�m đầu) năm 67 tuổi. Phong � Th�nh 1900.
37. Hanh, Paul (Phaol� Hạnh), layman; b. 1826 in Qu�n, Gia �ịnh, Cochin-China; d. May 28, 1859 near Saigon (Ho-Chi-Minh City). He abandoned formal practice of his faith to join a band of outlaws, although he secretly assisted the Christian community. When he was arrested for his crimes, he professed his faith and, after frightful tortures, was beheaded. Beatified 1909.	Phaol� Hạnh, gi�o d�n; sanh 1826 tại Qu�n, Gia �ịnh, chết 28 th�ng Năm, 1859 gần Saigon. Ng�i từ bỏ việc giữ đạo để gia nhập một nh�m giặc phản loạn, mặc dầu vẫn b� mật gi�p đỡ c�c cộng đồng c�ng gi�o. Khi ng�i bị bắt về tội của m�nh, ng�i tuy�n xưng đức tin v� sau khi bị tra tấn khủng khiếp, bị xử trảm (ch�m đầu) Phong � Th�nh 1909.
38. Henares, Domingo (Dominic Henarez, �aminh Henares Minh); Dominican auxiliary bishop; b. 1765 in Baena, Cordova, Spain; d. June 25, 1838, in Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin. He was appointed bishop-coadjutor (1803) to St. Ignatius Delgado, vicar apostolic of Tonkin. After working for about 50 years in Vietnam, Bishop Henares hid himself in the village of Kien-lao with his bishop during a renewed outbreak of persecution. He managed to escape immediate arrest by hiding himself in a fishing boat. Unfortunately, the agitation of the boatman betrayed him. A detachment of 500 soldiers was sent to arrest Henares and his catechist St. Francis Chien. They were kept separate from Delgado and beheaded 2 weeks after their bishop's death. Dominic died praising God and proclaiming his faith. His body was recovered and buried by Hermosilla. Beatified 1900.	�aminh Henares Minh; Gi�m mục phụ t� �a Minh; sanh 1765 tại Baena, Cordova, T�y Ban Nha; chết 25 th�ng 6, 1838, tại Nam �ịnh. Ng�i được phong l�m gi�m mục phụ t� năm cho Th�nh Ignatius Delgado, Gi�m Mục �ại Diện T�ng T�a Bắc H�. Sau khi hoạt động 50 năm tại Việt Nam, �ức Cha Henares phải trốn tại l�ng Ki�n-lao c�ng với �ức Gi�m ch�nh t�a trong thời gian b�ch hại nặng nề. Ng�i phải trốn tr�n một chiếc thuyền đ�nh c�. Tiếc thay sự bối rối của chủ thuyền khiến cho sự hiện diện của ng�i bị tiết lộ. Một to�n 500 binh sĩ được gửi tới để bắt ng�i v� thầy giảng Phanxic� Chiểu. Hai người n�y bị nhốt ri�ng kh�ng c�ng chỗ với �ức Cha Delgado v� bị xử trảm (ch�m đầu) 2 tuần sau khi �ức Cha bị tử h�nh. Ng�i chết trong khi ca tụng Ch�a v� tuy�n xưng đức tin. X�c của ng�i được thu lượm v� được �ức Cha Hermosilla Li�m ch�n cất. Phong � Th�nh 1900.
39. Hermosilla, Jeronimo (Jerome Hermosilla, J�r�nim� Hermosilla Li�m), Dominican bishop East Tonkin; b. 1880 at Santo Domingo de la Calzada, Old Castile, Spain; d. Nov. 1, 1861, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin. After his profession as a Dominican, he was sent to Manila, where he was ordained. In 1828, he was appointed to the mission at East Tonkin. In April 1841, he succeeded St. Ignatius Delgado as vicar apostolic and consecrated bishop, which marked him for persecution. Nevertheless, his native intelligence�and divine protection�enabled him to serve his flock for 20 years. As his first episcopal task, he gathered the relics of his two predecessors and record the eyewitness accounts of their martyrdoms. After many trials and the loss of some of his finest supporters, Hermosilla was betrayed by an apostate. He and Berrio-Ochoa had been hidden aboard a ship that would take them to a group of Christians under duress and in need of the sacraments. They almost escaped, but were captured, placed in chains, and marched to the chains under the escort of 300 soldiers. At the outskirts of H� Nội a crucifix had been laid in the road so that they would have to trample on it to proceed. They fought so vigorously against doing so that the soldiers finally removed it. Together with several other Dominicans and laity they were taken in cages to the execution site, where they were tied to stakes on the ground and beheaded. Their bodies were guarded for several days to prevent Christians from rescuing the precious relics. Beatified 1906.	J�r�nim� Hermosilla Li�m, Gi�m mục �a Minh; sanh 1880 tại Santo Domingo de la Calzada, Old Castile, T�y Ban Nha; chết 1, 11, 1861, Hải Dương. Sau khi khấn d�ng �a Minh, ng�i được gửi đi Manila, nơi đ�y được thụ phong linh mục. Năm 1828, ng�i được bổ nhiệm sang Việt Nam . Th�ng Tư 1841, ng�i thay thế Th�nh Ignatius Delgado l�m �ại Diện T�ng T�a v� được tấn phong Gi�m mục, điều n�y khiến cho ng�i bị b�ch hại. Tuy nhi�n nhờ bản chất th�ng minh v� ơn tr�n che chở, ng�i phục vụ đ�n chi�n của ng�i được 20 năm. trong nhiệm vụ đầu ti�n l� gi�m mục, ng�i th�u lượm xương th�nh của hai vị gi�m muc tiền nhiệm v� ghi nhận chứng từ của c�c nh�n chứng về vụ tử đạo của c�c ng�i. Sau rất nhiều cuộc thử th�ch v� mất m�t những người yểm trợ ng�i đắc lực nhất, �ức Cha Hermosilla bị một phản đồ tố c�o. ng�i v� �ức Cha Berrio-Ochoa Vinh đang trốn tr�n một chiếc tầu đưa c�c ng�i tới gặp một số gi�o d�n đang bị b�ch hại v� cần nhận c�c ph�p b� t�ch. Hai ng�i su�t trốn tho�t, nhưng bị bắt, bị xiềng x�ch, v� bị x�ch đi với sự hộ tống của 300 binh sĩ. Tại ngoại � H� Nội, một thập gi� đ� được đặt tr�n đường đi để buộc c�c ng�i phải bước qua. Hai ng�i chống cự dữ dội, khiến cho binh sĩ phải rời bỏ thập gi�. C�ng với nhiều tu sĩ �a Minh v� gi�o d�n kh�c, họ bị bỏ v�o cũi v� khi�ng đi tới địa điểm h�nh quyết. Noi đ�y họ bị tr�i v�o cột ch�n dưới đất v� bị xử trảm (ch�m đầu). X�c của c�c ng�i bị quan qu�n canh giữ nhiều ng�y để ngăn kh�ng cho gi�o d�n đến th�u lượm xương th�nh. Phong � Th�nh 1906.
40. Hien Quang Do, Jos� (Joseph Hien, Joseph Yeun, Giuse �ỗ Quang Hiển), Dominican priest; b. 1775 in �ồng Chuối, Ninh B�nh, Tonkin; d. May 9, 1840, at Nam-�ịnh, Tonkin. Beheaded. Beatified 1900. Feast: June 27.	Giuse �ỗ Quang Hiến, linh mục �a Minh; sanh 1775 tại Quần Anh, Nam �ịnh, chết 9 th�ng Năm, 1840, tại Nam-�ịnh. Bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1900. Ng�y Lễ: 27 th�ng 6.
41. Hieu Van Nguyen, Peter (Peter Nguyen van Hieu, Ph�r� Nguyễn Văn Hiếu lay catechist; b. 1783 in �ồng Chuối, Ninh B�nh, Tonkin; d. there on April 28, 1840. He attachment to the MEP led to his beheading during the persecution of Minh-Mang. Beatified 1900.	Ph�r� Nguyễn Văn Hiếu, thầy giảng; sanh 1783 tại �ồng Chuối, Ninh B�nh, chết ở đ�y ng�y 28, th�ng Tư, 1840. Việc ng�i trực thuộc Hội Thừa Sai Bal� khi�n cho ng�i bị xử trảm (ch�m đầu) trong thời gian b�ch hại đạo của vua Minh-Mạng. Phong � Th�nh 1900.
42. Hoa Dac Phan, Simon (Simon Phan Dac Hoa, Simon Phan Dac Thu, Simon Phan �ắc Hooa), lay physician; b. 1778 in Mai Vinh, Thưoa Thi�n, Cochin-China; d. Dec. 12, 1840, in An Hooa, North Cochin-China. In addition to serving his community as a doctor, St. Simon was mayor of his native village. He was a married man with 12 children; nevertheless, he assisted the evangelization efforts of the MEP. He persisted in coming to the aid of the persecuted clergy. For this he was arrested, tortured, and beheaded. Beatified 1909.	Simon Phan �ắc H�a, y sĩ, gi�o d�n; sanh 1778 tại Mai Vinh, Thừa Thi�n, chết 12, th�ng 12, 1840, tại An H�a. Ngo�i việc l�m y sĩ cho cộng đồng, Th�nh Simon c�n l� l� trưởng của l�ng của ng�i. Ng�i c� vợ v� 12 con, tuy nhi�n, ng�i trợ gi�p hất m�nh cho việc truyền gi�o của Hội Thừa Sai Bal�. Ng�i lu�n lu�n trợ gi�p c�c gi�o sĩ bị b�ch hại. V� vậy ng�i bị bắt, bị tra tấn, v� ch�m đầu. Phong � Th�nh 1909.
43. Hoan Trinh Doan, John (John Doan Trinh Hoan, Gioan �o�n Trinh Hoan), priest; b. c. 1789-98 at Kim-long, Cochin-China; d. May 26, 1861 near �ồng Hới (Doung Hoi), Tonkin. He received his education from the missionaries ministering in his land, continued his education through the seminary, and was ordained. Beheaded under King Tự-�ức. Beatified 1909.	Gioan �o�n Trinh Hoan, linh mục; sanh khoảng 1789-98 tại Kim-long, Thừa Thi�n; chết 26 th�ng Năm, 1861 gần �ồng Hới . Ng�i được thụ huấn dưới sự dạy dỗ của c�c vị thừa sai, tiếp tục học tập trong chủng viện v� được thụ phong linh mục. Bị xử trảm (ch�m đầu) dưới triều vua Tự �ức. Phong � Th�nh 1909.
44. Huong Van Nguyen, Lawrence (Lorenzo Huong, Laurens� Nguyễn Văn Hưởng), priest; b. c. 1802 in Kẻ Sải, H� Nội, Tonkin; d. Feb. 13, 1855-56, near Ninh-biuh, West Tonkin. St. Lawrence ministered for many years before his arrest, imprisonment and beheading. Beatified 1909. Feast: April 27.	L�rens� Nguyễn Văn Hưởng, linh mục; sanh 1802 tại Kẻ S�i, H� Nội; chết 13 th�ng 2, 1856, gần Ninh-B�nh. Th�nh Hưởng truyền gi�o nhiều năm trước khi bị bắt, bị giam t� v� bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1909. Ng�y Lễ: 27 th�ng Tư.
45. Huy Viet Phan, Agustin (Augustine Phan Viet Huy, Augustin� Phan Viết Huy), soldier; b. 1795 in Hạ Linh, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. June 12, 1838, Thưoa Thi�n, Cochin-China. After his arrest, he was stretched on a rack and sawn in two with St. Nicholas The. Beatified 1900. Feast: June 13.	Augustin� Phan Viết Huy, binh sĩ; sanh 1795 tại Hạ Linh, B�i Chu, Nam �ịnh; chết 13 th�ng 6, 1839, tại Thừa Thi�n. Sau khi bị bắt, ng�i bị căng x�c tr�n một c�i gi� v� bị cưa l�m hai mảnh, c�ng với Th�nh Nicholas Thể. Phong � Th�nh 1900. Ng�y Lễ: 13 th�ng 6.
46. Huyen, Dominic (�aminh Huy�n), layman; b. 1817 in ��ng Th�nh, Th�i B�nh, Tonkin; d. June 5, 1862, in Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin. Beatified 1951.	Augustin� Phan Viết Huy, binh sĩ; sanh 1795 tại Hạ Linh, B�i Chu, Nam �ịnh; chết 13 th�ng 6, 1839, tại Thừa Thi�n. Sau khi bị bắt, ng�i bị căng x�c tr�n một c�i gi� v� bị cưa l�m hai mảnh, c�ng với Th�nh Nicholas Thể. Phong � Th�nh 1900. Ng�y Lễ: 13 th�ng 6.
45. Huy Viet Phan, Agustin (Augustine Phan Viet Huy, Augustin� Phan Viết Huy), soldier; b. 1795 in Hạ Linh, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. June 12, 1838, Thưoa Thi�n, Cochin-China. After his arrest, he was stretched on a rack and sawn in two with St. Nicholas The. Beatified 1900. Feast: June 13.	Augustin� Phan Viết Huy, binh sĩ; sanh 1795 tại Hạ Linh, B�i Chu, Nam �ịnh; chết 13 th�ng 6, 1839, tại Thừa Thi�n. Sau khi bị bắt, ng�i bị căng x�c tr�n một c�i gi� v� bị cưa l�m hai mảnh, c�ng với Th�nh Nicholas Thể. Phong � Th�nh 1900. Ng�y Lễ: 13 th�ng 6.
46. Huyen, Dominic (�aminh Huy�n), layman; b. 1817 in ��ng Th�nh, Th�i B�nh, Tonkin; d. June 5, 1862, in Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin. Beatified 1951.	�aminh Huyện, gi�o d�n; sanh 1817 tại ��ng Th�nh, Th�i B�nh; chết thi�u ng�y 5 th�ng 6, 1862, tại Nam �ịnh. Phong � Th�nh 1951.
47. Hy-Dinh-Ho, Michael (Michael Ho dinh Hy, Micae Hồ ��nh Hy), mardarin (high government official); b. c. 1808 at Như L�m (Nhu-lam), Cochin-China; d. May 22, 1857 at An-Hoa (near Huế, North Cochin-China. St. Michael was born into a noble, Christian family. He became a Great Mandarin and superintendent of the royal silk mills. For a long time he did not practice his faith, but eventually he became a leader and protector of his fellow-Christians. Beheaded. Beatified 1909.	Micae Hồ ��nh Hy, Quan Th�i Bộc; sanh 1808 tại Nhu L�m, Thừa Thi�n; chết th�ng 22 Năm, 1857 tại An-H�a (gần Huế). Th�nh Hy sanh trưởng trong một gia đ�nh vọng tộc, c� đạo. Ng�i trở th�nh một vi�n quan lại cao cấp v� tr�ng nom nh� m�y dệt tơ của triều đ�nh. Một thời gian kh� l�u, ng�i kh�ng giữ đạo, nhưng rồi ng�i trở th�nh một người l�nh đạo v� che chở cho c�c người c�ng gi�o kh�c. Bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1909.
48. Jaccard, Fran�ois (Francis Jaccard, Phanxic� Jaccard Phan), priest; b. 1799 at Onnion, Annecy, Savoy, France; d. Sept. 21, 1838, at Nhan Biều, Annam. He entered the seminary for MEP in Paris, was ordained, and was sent to Cochin-China in 1826. Strangled. Beatified 1900.	Phanxic� Jaccard Phan, linh mục; sanh 1799 tại Onnion, Annecy, Savoy, Ph�p; chết 21 th�ng 9, 1838, tại Nhan Biều. Ng�i gia nhập chủng viện Hội Thừa Sai Bal� tại Paris, được thụ phong linh mục, v� được gửi đi Bắc H� năm 1826. Bị xử giảo (thắt cổ) chết. Phong � Th�nh 1900.
49. Kham Trong Pham, Dominic (Dominic An-Kham, �aminh Phạm Trọng Khảm), judge, Dominican tertiary; b. 1799 at Quần Cống, Nam �ịnh (near H� Nội); d. Jan. 13, 1859 in Nam �ịnh, Tonkin. He was a wealthy, respected member of the community, as well as the prior of the Dominican Confraternity. He died with his son and several other wealthy members of the Confraternity who were protecting missionaries. Beatified 1951.	�aminh Phạm Trọng Khảm, ch�nh �n, D�ng Ba �a Minh; sanh 1799 tại Quần Cống, Nam �ịnh; chết 13, th�ng 1, 1859 tại Nam �ịnh. Ng�i l� một nh�n vật giầu c� v� được d�n ch�ng k�nh nể, v� cũng l� bề tr�n của D�ng Ba �a Minh. Ng�i c�ng với con trai v� nhiều người trong tu hội phải chết v� bảo vệ cho c�c gi�o sĩ. Phong � Th�nh 1951.
50. Khang Duy Nguyen, Jos� (Joseph Khang, Giuse Nguyễn Duy Khang), servant, Dominican tertiary; b. 1832 at Tr� Vi (Tra-vi), Nam-�ịnh, Tonkin; d. Dec. 6, 1861, at Hải Dương, Tonkin. St. Joseph was Bishop Hermosilla's servant. While trying to rescue his master from prison, he was caught and punished with 120 lashes. After many other tortures, he was beheaded. Beatified 1906.	Giuse Nguyễn Duy Khang, thầy giảng, D�ng Ba �a Minh; sanh 1832 tại Tr� Vinh, Nam-�ịnh; chết 6, th�ng 12 1861, tại Hải Dương. Th�nh Khang l� người gi�p việc cho �ức Cha Hermosilla. Trong khi cố gắng cứu chủ tho�t ngục, ng�i bị bắt, bị trừng phạt 120 roi. Sau nhiều lần bị tra tấn, ng�i bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1906.
51. Khanh, Peter (Ph�r� Khanh), priest; b. 1780 at Hoa Duệ, Nghệ An, Tonkin; d. July 12, 1842, H� Tĩnh, West Tonkin. Beheaded. Beatified 1909.	Ph�r� Khanh, linh mục; sanh 1780 tại H�a Duệ, Nghệ An; chết 12 th�ng Bẩy, 1842, H� Tĩnh. Bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1909.
53. Khoa, Pedro (Peter Khoa, Ph�r� V� �ăng Khoa), priest; b. 1790, in Thuận Nghĩa, Nghệ An, Tonkin; d. 24 Nov. 1838 at �ồng Hới. Strangled. Beatified 1900.	Ph�r� V� �ăng Khoa, linh mục; sanh 1790, tại Thuận Nghĩa, Nghệ An; chết 24/11/1838 tại �ồng Hới. Xử giảo (thắt cổ) chết. Phong � Th�nh 1900.
53. Khoan Khac Pham, Paul (Phaol� Phạm Khắc Khoan), priest; b. 1771 in Duy�n Mậu, Ninh B�nh, Tonkin; d. there on April 28, 1840. St. Paul studied with the MEP, was ordained, and labored with the missionaries for 40 years. He was imprisoned and tortured for 2 years prior to his decapitation. Beatified 1900. Feast: April 28.	Phaol� Phạm Khắc Khoan, linh mục; sanh 1771 tại Duy�n Mậu, Ninh B�nh; chết ở đ�y ng�y 28, th�ng Tư, 1840. Th�nh Khoan được học tập với Hội Thừa Sai Bal�, được thụ phong linh mục, v� hoạt động với c�c nh� truyền gi�o trong 40 năm. Ng�i bị cầm t� v� tra tấn trong 2 năm trước khi bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1900. Ng�y Lễ: 28 th�ng Tư.
54. Khuong, Thomas (Thomas Hjuong, T�ma Khu�ng), priest, Dominican tertiary; b. 1789 at Nam H�a, Hưng Y�n, Tonkin; d. there Jan. 30, 1860. He was the son of a mandarin, who suffered great tortures before his death. Beatified 1951.	T�ma Khu�ng, linh mục, D�ng Ba �a Minh; sanh 1789 tại Nam H�o, Hưng Y�n; chết ở đ�y 30, th�ng 1, 1860. Ng�i l� con trai của một một quan lại, chịu tra tấn khủng khiếp trước khi chết. Phong � Th�nh 1951.
55. Lenziniana, Mateo Alonzo (Matthew Leziniana, Matthew Liciniana, Matth�� Alonzo-Leciniana �ậu), Dominican priest; b. 1702 at Navas del Rey (Valladolid), Spain; d. Jan. 22, 1745, at Thăng Long, Tonkin. St. Matthew was sent to Philippines after his ordination, then to Tonkin. There he ministered furtively to the Christian community while dodging the authorities for 13 years. He was beheaded with St. Francisco Gil, and is one of the earliest of the canonized martyrs of Vietnam. Beatified 1906.	Matth�� Alonzo-Leciniana �ậu, linh mục �a Minh; sanh 1702 tại Navas del Rey (Valladolid), T�y Ban Nha; chết 22, th�ng 1. 1745, tại Thăng Long. Th�nh �ậu được gửi đi Phi Luật T�n sau khi chịu chức, rồi sang Việt Nam. Nơi đ�y ng�i chăm s�c l�n l�t cho d�n ch�ng trong khi lẩn trốn ch�nh quyền trong 13 năm. Ng�i bị xử trảm (ch�m đầu) c�ng Th�nh Phanxic� Gil, v� l� một trong những vị tử đạo dầu ti�n của Việt Nam được phong th�nh. Phong � Th�nh 1906.
56. Liem de la Paz, Vicente (Vincent Liem da Pace, Vinh-sơn L� Quang Li�m), Dominican priest; b. 1732 in Tr� Lũ, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. Nov. 7, 1773, in �ồng Mơ, Tonkin. St. Vincent was born into the nobility of Tonkin. He labored as a priest for 14 years with Dominican Bishop Hyacinth Casteđeda prior to his arrest and execution by decapitation. Because a saint, especially a martyr, images Christ in a special way, it is interesting to note that two criminals were present during Li�m's trial: one cursed him and the other begged for his prayers. A spectator yelled, "Why doesn't the Lord of Heaven come to deliver them in order that we may believe?" Li�m is the first Indo-Chinese Dominican known to be martyred for the faith. Beatified 1906. Feast: Nov. 7.	Vinh-sơn L� Quang Li�m, linh mục �a Minh; sanh 1732 tại Tr� Lũ, Nam �ịnh; chết 7, th�ng 11, 1773, tại �ồng Mơ. Th�nh Vincent Li�m sanh trưởng trong một gia đ�nh qu� tộc ở Bắc H�. Ng�i hoạt động như một linh mục trong 14 năm với Gi�m Mục �a Minh Hyacinth Casteđeda trước khi bị bắt v� bị xử xử trảm (ch�m đầu). V� l� một vị th�nh, nhất l� một th�nh tử đạo phải mang h�nh ảnh của Ch�a Kit� c�ch đặc biệt, điều đ�ng ch� � l� c� hai kẻ tử tội kh�c hiện diện l�c ng�i bị xử: một t�n chửi rủa ng�i, t�n kia lại xin ng�i cầu nguyện cho n�. Một người chứng kiến vụ xử đ� la to: "Tại sao Thi�n Ch�a kh�ng tới để giải cứu họ cho ch�ng t�i tin?" Th�nh Li�m l� vị th�nh �a Minh người ��ng Dương đầu ti�n tử đạo v� đức tin. Phong � Th�nh 1906. Ng�y Lễ: 7 th�ng 11.
57. Loan Ba Vu, Luke (Luke Vu Ba Loan, Luca Vũ B� Loan), priest; b. 1756 in Trại B�t, Ph� �a, Tonkin; d. June 5, 1840, at Cầu Giấy, Tonkin. Luke was raised in a Christian family. He ministered for decades to a people who revered him, but was beheaded for his priesthood at a venerable age. Beatified 1900. Feast: June 4.	Luca Vũ B� Loan, linh mục; sanh 1756 tại Trại B�t, Ph� �a, chết 5 th�ng 6, 1840, tại � Cầu Giấy. Th�nh Loan sinh trưởng trong một gia đ�nh c� đạo. Ng�i chăm s�c nhiều năm d�i cho những người d�n k�nh mến ng�i, nhưng bị xử trảm (ch�m đầu) v� l� linh mục, v�o l�c trọng tuổi. Phong � Th�nh 1900. Ng�y Lễ: 4 th�ng 6.
58. Loc Van Le, Paul (Paul Lok, Paul Le van Loc, Phaol� L� Văn Lộc), priest; b. c. 1830-31 at An Nhơn, Gia �ịnh, Cochin-China; d. Feb. 13, 1859 at Gia �ịnh (Saigon or Ho-Chi-Minh City). He served in the army prior to entering the seminary. He was beheaded shortly after his ordination to the priesthood. Beatified 1909.	Phaol� L� Văn Lộc, linh mục; sanh khoảng 1830-31 tại An Nhơn, Gia �ịnh; chết 13 th�ng 2, 1859 tại Gia �ịnh. Ng�i phục vụ trong h�ng qu�n sĩ trước khi gia nhập chủng viện. Ng�i bị xử trảm (ch�m đầu) ngay sau khi chịu chức thầy cả. Phong � Th�nh 1909.
59. Luu Van Nguyen, Joseph (Joseph Nguyen van Luu, Giuse Nguyễn Văn Lựu), lay catechist; b. c. 1790 at C�i-Nhum, Cochin-China; d. May 2, 1854-55, at Vinh-long, Cochin-China. He died in prison from torture and abuse. Beatified 1909.	Giuse Nguyễn Văn Lựu, thầy giảng, tr�m họ; sanh 1790 tại C�i-Nhum; chết 2 th�ng Năm, 1854, tại Vĩnh-Long. Ng�i chết rũ t� v� bị tra tấn v� h�nh hạ. Phong � Th�nh 1909.
60. Luu, Peter (Ph�r� Nguyễn Văn Lự�u), priest; b. 1812 at G� Vấp, Gia �ịnh; d. April 7, 1861, at Mỹ Tho, East Cochin-China. Beatified 1909.	Ph�r� Nguyễn Văn Lựu, linh mục; sanh 1812 tại G� Vấp, Gia �ịnh; chết 7, th�ng 4, 1861, tại Mỹ Tho. Phong � Th�nh 1909.
61. Ha trong Mao, Dominic (Dominic Mau, �aminh Mạo), layman; b. 1818 in Ngọc Cục, Nam ��nh, Tonkin; d. June 16, 1862, in Laong Cốc, Tonkin. Beatified 1951.	�aminh Mạo, gi�o d�n; sanh 1818 tại Ngọc Cục, Nam �ịnh; chết ng�y 6 th�ng 6, 1862, tại L�ng Cốc. Phong � Th�nh 1951.
62. Mau, Dominic (Dominic Mau, �aminh Mầu), Dominican priest; b. 1808 in Ph� Nhai, Nam �ịnh, Tonkin; d. Nov. 5, 1858, in Hưng Y�n, Tonkin. He died after a long torture. Beatified 1951.	�aminh Mầu, linh mục �a Minh; sanh 1808 tại Ph� Nhai, Nam �ịnh, chết 5 th�ng 11, 1858, tại Hưng Y�n. Ng�i chết sau một thời gian bị tra tấn l�u d�i. Phong � Th�nh 1951.
63. Marchand, Joseph (Giuse Marchand Dụ), priest; b. 1803 at Passavant, Besan�on, France; d. Nov. 30, 1835, in Saigon (Ho-Chi-Minh City). Joseph completed his theological studies at the seminary of MEP, was ordained, and sent to Annam. He was arrested at Saigon where he died while the flesh was being torn from his body with red-hot tongs. Beatified 1900.	Giuse Marchand Du, linh mục; sanh 1803 tại Passavant, Besan�on, Ph�p; chết 30 th�ng 11, 1835, tại Thợ ��c. Cha Du ho�n tất c�c năm thần học tại chủng viện của Hội Thừa Sai Bal�, được thụ phong linh mục v� được gửi đi Việt Nam. Ng�i bị bắt tại Saigon nơi ng�i bị tra tấn cho đến chết khi da thịt ng�i bị dứt ra từng mảng bởi những k�m kẹp hun n�ng bỏng. Phong � Th�nh 1900.
64. Mau, Francisco Javier (Francis Xavier) (Phanxic� Xavi� H� Trọng Mậu), Dominican tertiary, catechist; b. 1790, in Kẻ Riềng, Th�i B�nh, Tonkin; d. Dec. 19, 1839, in Cổ Mễ, Tonkin. He was strangled with 4 companions, including Stephen Vinh and Dominic Uy. Beatified 1900.	Phanxic� Xavi� H� Trọng Mậu, D�ng Ba �a Minh, thầy giảng; sanh 1790, tại Kẻ �iều, Th�i B�nh, chết 19, th�ng 12, 1839, tại Cổ Mễ. Ng�i bị xử giảo (thắt cổ) chết c�ng với 4 bạn hữu, kể cả Stephan� Vinh v� �aminh Uy. Phong � Th�nh 1900.
65. Minh Van Phan, Philip (Philip Phan van Minh, Philiph� Phan Văn Minh), priest; b. 1815 in C�i Mơn, Vĩnh Long (Caimong), West Cochin-China; d. July 3, 1853, at �inh Khảo. Philip joined the MEP and was ordained a priest for Mac-Bac in East Cochin-China. He was beheaded for the faith. Beatified 1900.	Philiph� Phan Văn Minh, linh mục; sanh 1815 tại C�i Mơn, Vĩnh Long; chết 3 th�ng Bẩy, 1853, tại �inh Khao Cha Minh gia nhập Hội Thừa Sai Bal� v� được thụ phong linh mục. Ng�i bị xử trảm (ch�m đầu) v� đức tin. Phong � Th�nh 1900.
66. Moi Van Nguyen, Agust�n (Augustine Moi, Augustin� Nguyễn Văn Mới), day-laborer, Dominican tertiary; b. 1806 at Ph� Trang, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. Dec. 19, 1839, in Cổ Mễ, Tonkin. Agustin was known for his piety and, although he was a poor man, for his charity. He was strangled because he refused to trample on the crucifix. Beatified 1900. Feast: Dec. 18.	Augustin� Nguyễn Văn Mới, n�ng d�n, D�ng Ba �a Minh; sanh 1806 tại Ph� Trang, Nam �ịnh; chết 19, th�ng 12, 1839, tại Cổ Mễ. Ng�i nổi tiếng v� l�ng sốt sắng, v� b�c �i mặc dầu rất ngh�o n�n. Ng�i bị xử giảo (thắt cổ) chết v� từ chối kh�ng bước qua thập gi�. Phong � Th�nh 1900. Ng�y Lễ: 18 th�ng 12.
67. My Huy Nguyen, Michael (Michael Mi, Michael Nguyen Huy My, Micae Nguyễn Huy Mỹ), married farmer; b. 1804 in Kẻ Vĩnh, H� Nội, Tonkin; d. Aug. 12, 1838, in Bảy Mẫu, Tonkin. St. Michael had been mayor of Vinh-Tri, where several of the saints were arrested. He served the Church faithfully, but gave special assistance to St. Anthony Dich, his son-in-law, to protect the missionaries during the persecution. When Dich tried to hide Fr. James Nam in 1838, they were all arrested and beheaded. Beatified 1900.	Micae Nguyễn Huy Mỹ, L� trưởng c� vợ; sanh 1804 tại Kẻ Vĩnh, H� Nội; chết 12 th�ng 8, 1838, tại Bảy Mẫu. Th�nh Mỹ đ� từng l� thị trưởng của Vĩnh-Trị, nơi rất nhiều vị th�nh bị bắt. Ng�i phục vụ gi�o hội rất trung th�nh, nhưng đặc biệt trợ gi�p Th�nh Ant�n ��ch, người con rể, để che chở cho c�c vị thừa sai trong thời kỳ b�ch hại. Khi th�nh ��ch cố gắng che dấu cha Giac�be Năm năm 1838, hai ng�i� bị bắt v� bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1900.
68. My Van Nguyen , Paul (Paul Mi, Phal� Nguyean Văn My), layman; b. 1798 at Kẻ Non, H� Nam, Tonkin; d. Dec. 18, 1838, at Sơn T�y, Annam. He was attached to the MEP. Strangled. Beatified 1900.	Phaol� Nguyễn Văn Mỹ, thầy giảng; sanh 1798 tại Kẻ Non, H� Nam; chết 18, th�ng 12, 1838, tại Sơn T�y. Ng�i thuộc Hội Thừa Sai Bal�. Bị treo cổ chết. Phong � Th�nh 1900.
69. Nam, James (Jacob Nam, James Mai Nam, Giac�b� �ỗ Mai Năm), priest; b. 1781 in ��ng Bi�n, Thanh H�a, West Tonkin; d. Aug. 12, 1838, in Bảy Mẫu, Tonkin. St. James, a priest attached to the MEP, found refuge from persecution for a long period in the home of St. Anthony Dich. He was discovered and both arrested together with Anthony's father-in-law, Michael My. Beheaded. Beatified 1900.	Giac�b� �ỗ Mai Năm, linh mục; sanh 1781 tại ��ng Bi�n, Thanh H�a; chết 12 th�ng 8, 1838, tại Bảy Mẫu. Th�nh Năm, một linh mục thuộc Hội Thừa Sai Bal�, đ� trốn tr�nh khỏi bị bắt một thời gian l�u d�i trong nh� Th�nh Ant�n ��ch. Ng�i bị kh�m ph� ra v� cả hai bị bắt c�ng với bố vợ của th�nh Ant�n l� Micae Mỹ. Bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1900.
70. Nam Thuong, Andrew (Andrew Thong Kim Nguyen, Anr� Nguyễn Kim Th�ng (Năm Thu�ng)), politician, lay catechist; b. c. 1790 in G� Thị, B�nh �ịnh, Cochin-China; d. July 15, 1855, in Myo Tho, East Cochin-China. St. Andrew, the mayor of his village, was exiled at the beginning of the persecution because of his devotion to the Catholic faith. He died from exhaustion and dehydration en route to exile at Mỹ-Tho. Beatified 1909. Feast: Feb. 18.	Anr� Nguyễn Kim Th�ng (Năm Thu�ng), l� trưởng, thầy giảng; sanh 1790 tại G� Thị, B�nh �ịnh; chết 15 th�ng Bẩy, 1855, tại Mỹ Tho. Th�nh Thu�ng, l� trưởng của l�ng, bị trục xuất v�o l�c khởi đầu của cuộc b�ch hại v� l�ng sốt sắng của ng�i với đạo C�ng Gi�o. Ng�i chết rũ t� v� kiệt sức v� đ�i kh�t tr�n đường di t�n tại Mỹ-Tho. Phong � Th�nh 1909. Ng�y Lễ: 18 th�ng 2.
71. N�ron, Pierre-Fran�ois (Peter Francis N�ron, Ph�r� Phanxic� N�ron Bắc), priest; b. 1818 at Bornay, Saint-Claude (Jura), France; d. Nov. 3, 1860, in Sơn T�y, Annam. He entered the MEP in 1846, was ordained 2 years later (1848), and sent to Hong Kong. He labored in West Tonkin as director of the central seminary until his arrest and decapitation. Beatified 1909.	Ph�r� Phanxic� N�ron Bắc, linh mục; sanh 1818 tại Bornay, Saint-Claude (Jura), Ph�p; chết 3 th�ng 11, 1860, tại Sơn T�y. Ng�i gia nhập Hội Thừa Sai Bal� năm 1846, được thụ phong linh mục 2 năm sau (1848), v� được gửi đến Hồng K�ng. Ng�i hoạt động ở Miền T�y trong chức vụ Gi�m �ốc Chủng Viện Trung Ương cho đến khi bị bắt v� bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1909.
72. Ngan Nguyen, Paul (Phaol� Nguyễn Ng�n), priest; b. 1771 in Kẻ Bi�n, Thanh H�a, West Tonkin; d. Nov. 8, 1840, in Bảy Mẫu, Nam-�ịnh, Tonkin. Beatified 1900.	Phaol� Nguyễn Ng�n, linh mục; sanh 1771 tại Kẻ Bền, Thanh H�a; chết 8 th�ng 11, 1840, tại Bảy Mẫu, Nam-�ịnh. Phong � Th�nh 1900.
73. Nghi, Jos� (Joseph Nien Kim, Joseph Nguyen Dinh Nghi, Giuse Nguyễn ��nh Nghi), priest; b. 1771 in Kẻ Vồi, H� Nội, Tonkin; d. Nov. 8, 1840 in Bảy Maau, Tonkin. He was beheaded because he was a member of the MEP. Beatified 1900.	Giuse Nguyễn ��nh Nghi, linh mục; sanh 1771 tại Kẻ Vồi, H� Nội; chết 8 th�ng 11, 1840 tại Bảy Mẫu. Ng�i bị xử trảm (ch�m đầu) v� l� th�nh vi�n của Hội Thừa Sai Bal�. Phong � Th�nh 1900.
74. Ngon, Lorenzo (Lawrence Ngon, Laurens� Ng�n), layman; b. at Lục Thủy, Nam �ịnh (near H� Nội); d. May 22, 1862, in Nam �ịnh. Beatified 1951.	L�rens� Ng�n, gi�o d�n; sanh tại Lục Thủy, Nam �ịnh; chết 22 th�ng Năm, 1862, tại Nam �ịnh. Phong � Th�nh 1951.
75. Nguyen, Domingo (Dominic Nguyen, �aminh Nguy�n), layman; b. 1802 in Ngọc Cục, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. June 16, 1862, in Laong Cốc, Tonkin. Beatified 1951.	�aminh Nguy�n, gi�o d�n; sanh 1802 tại Ngọc Cục, Nam �ịnh; chết 16 th�ng 6, 1862, tại L�ng Cốc. Phong � Th�nh 1951.
76. Nhi, Domingo (Dominic Nhi, �aminh Nhi), layman; b. at Ngọc Cục, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. June 16, 1861, in L�ng Cốc, Tonkin. Beatified 1951.	�aminh Nhi, gi�o d�n; sanh tại Ngọc Cục, Nam �ịnh; chết 16 th�ng 6, 1861, tại L�ng Cốc. Phong � Th�nh 1951.
77. Ninh, Dominic (�aminh Ninh), layman; b. 1835 in Trung Linh, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. June 2, 1862, at An Tri�m. Beatified 1951.	�aminh Ninh, gi�o d�n; sanh 1835 tại Trung Linh, Nam �ịnh; chết 2 th�ng 6, 1862, tại An Tri�m. Phong � Th�nh 1951.
78. Phung Van Le, Emmanuel (Manuel Phung, Emmanuel L� Văn Phụng), mandarin, catechist; b. 1796 at �ầu-Nước, Cochin-China; d. July 31, 1859, near Chaudoc, West Cochin-China. St. Emmanuel was the father of a family. Garrotted. Beatified 1909.	Emanuen L� Văn Phụng, Tr�m họ, thầy giảng; sanh 1796 tại �ầu-Nước, C� Lao Gi�ng; chết 31 th�ng Bẩy, 1859, gần Ch�u �ốc. Th�nh Phụng l� chủ của một gia đ�nh. Bị tr�i g� cho đến chết. Phong � Th�nh 1909.
79. Quy Cong Doan, Pedro (Peter Qui, Ph�r� �o�n C�ng Qu�), priest; b. 1826 in B�ng, Gia �ịnh (Bung, Cochin-China); d. July 31, 1859, in Ch�u �ốc (Chaudoc, West Cochin-China). Beheaded. Beatified 1909.	Ph�r� �o�n C�ng Qu�, linh mục; sanh 1826 tại B�ng, Gia �ịnh; chết 31 th�ng Bẩy, 1859, tại Ch�u �ốc . Bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1909.
80. Quynh-Nam, Antonio (Anthony Quinh-Nam, Anthony Nguyen Huu Nam, Ant�n Nguyễn Hữu Quỳnh (Năm)), physician, lay catechist; b. 1768 in Mỹ Hương, Quảng B�nh, Cochin-China; d. July 10, 1840, �ồng Hới, Tonkin. He was arrested in 1838 because of his attachment to the MEP. During his 2-year imprisonment he tended the inmates and endured tortures. Strangled. Beatified 1900. Feast: Nov. 24.	Ant�n Nguyễn Hữu Quỳnh-Nam, y sĩ, thầy giảng; sanh 1768 tại Mỹ Hương, Quảng B�nh; chết 10 th�ng Bẩy, 1840, �ồng Hới. Ng�i bị bắt năm 1838 v� thuộc Hội Thừa Sai Bal�. Trong hai name t� ng�i chăm lo cho c�c t� nh�n v� chịu đựng nhiều cuộc tra tấn. Bị xử giảo (thắt cổ) chết. Phong � Th�nh 1900. Ng�y Lễ: 21 th�ng 11.
81. Schoeffler, Agustin (Augustine) (Augustine Schoeffler ��ng), priest, Dominican tertiary; b. 1822 at Mittelbronn (Nancy) Lorraine, France; d. May 1, 1851 in Sơn T�y, Annam. St. Augustine joined the MEP and was sent to Vietnam in 1848. He labored in the missions fields for only a short time before his arrest and beheading. Beatified 1900.	Augustine Schoeffler ��ng, linh mục, D�ng Ba �a Minh; sanh 1822 tại Mittelbronn (Nancy) Lorraine, Ph�p; chết 1 th�ng Năm, 1851 tại Sơn T�y. Th�nh Augustine ��ng gia nhập Hội Thừa Sai Bal� v� được sai đến Việt Nam năm 1848. Ng�i hoạt động trong c�nh đồng truyền gi�o được �t l�u th� bị bắt � bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1900.
83. Thanh Thi Le , In�s (Agnes De, An� L� Thị Th�nh (B� ��)), married woman; b. 1781 at B�i-�iền, West Tonkin; d. July 12, 1841, at Nam-dinh. She was born into a Christian family and was the mother of six. She was caught carrying letters from the confessors in prison and arrested. Died in prison. Beatified 1909. Feast: Feb. 18.	An� L� Thị Th�nh (B� ��), Phụ nữ c� chồng; sanh 1781 tại B�i-�ền, Thanh H�a; chết rũ t� ng�y 12 th�ng Bẩy, 1841, tại Nam-�inh. Ng�i sanh trưởng trong một gia đ�nh c�ng gi�o v� l� mẹ của 6 người con. Ng�i bị bắt khi đem thư của c�c vị thừa sai bị nhốt trong t�, v� bị bắt. Phong � Th�nh 1909. Ng�y Lễ: 18 th�ng 2.
82. Thanh Van Dinh, Juan-Baptist (John Baptist Thanh, Gioan B. �inh Văn Thanh), lay catechist; b. 1796 in N�ng Kh�, Ninh B�nh, Tonkin; d. April 28, 1840, Ninh B�nh. He was beheaded with St. Peter Hieu and St. Paul Khoan because of his attachment to the MEP. Beatified 1900.	Gioan Baotixita �inh Văn Th�nh, thầy giảng; sanh 1796 tại Nộn Kh�, Ninh B�nh; chết 28, th�ng 4, 1840, tại Ninh B�nh. Ng�i bị xử trảm (ch�m đầu) c�ng với Th�nh Ph�r� Hiếu v� Th�nh Phaol� Khoan v� trực thuộc Hội Thừa Sai Bal�. Phong � Th�nh 1900.
84. The Nicolas (Nicholas Duc Bui, Nicholas Bui Buc The, Nic�la B�i �ức Thể), soldier, b. 1792 in Ki�n Trung, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. June 12, 1838, at Thừa Thi�n, Cochin-China. He was hacked asunder for refusing to apostatize when a renewed persecution was launched. Beatified 1900. Feast: June 13.	Nic�la B�i �ức Thể, binh sĩ, sanh 1792 tại Ki�n Trung, Nam �ịnh; chết 12 th�ng 6, 1838, tại Thừa Thi�n. Ng�i bị xử lăng tr� (ch�m ra từng mảnh) khi từ chối bỏ đạo trong một vụ đ�n �p t�i diễn. Phong � Th�nh 1900. Ng�y Lễ: 13 th�ng 6.
85. Thi Dang Le, Jos� (Joseph Le dang Thi, Giuse L� �ăng Thi), soldier; b. 1825 at Kẻ Văn, Quảng Trị, Cochin-China; d. Oct. 25, 1860 at An-H�a. He was a captain in the army of King Tu-�ức. Once it was discovered that he was a Christian and he refused to deny his faith, he was garrotted. Beatified 1909. Feast: Oct. 24.	Giuse L� �ăng Thị, cai đội; sanh 1825 tại Kẻ Văn, Quảng Trị; chết 25 th�ng 10, 1860 tại An-H�a. Ng�i l� một sĩ quan trong triều vua Tự-�ức. Khi bị kh�m ph� rằng m�nh l� người C�ng Gi�o, ng�i từ chối kh�ng chịu bỏ đạo. Ng�i bị tr�i g� cho đến chết. Phong � Th�nh 1909. Ng�y Lễ: 24 th�ng 10.
86. Thi Van Truong, Pedro (Peter Pham Thi, Ph�r� Trương Văn Thi), priest; b. 1763 at Kẻ Sở, H� Nội, Tonkin; d. Dec. 21, 1839, at Cầu Giấy, Tonkin. He was over 75 years old at the time he was beheaded. Beatified 1900. Feast: Dec. 20.	Ph�r� Trương Văn Thi, linh mục; sanh 1763 tại Kẻ Sở, H� Nội; chết 21 th�ng 12, 1839, tại � Cầu Giấy. Ng�i đ� tr�n 75 tuổi khi bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1900. Ng�y Lễ: 20 th�ng 12.
88. Thien Van Tran, Tomas (Thomas Tran Thien, Thomas Tran van Thien, T�ma Trần Văn Thiện), seminarian, lay catechist; b. 1820 at Trung Qu�n, Quảng B�nh, Cochin-China; d. Sept. 21, 1838, in Nhan Biều, Annam. He was studying with MEP, preparing for ordination at the time of his arrest. After being scourged, he was strangled at the age of about 18. Beatified 1900. Feast: Sept. 21.	T�ma Trần Văn Thiện, chủng sinh, thầy giảng; sanh 1820 tại Trung Qu�n, Quảng B�nh; chết 21 th�ng 9, 1838, tại Nhan Biều. Ng�i thụ huấn với Hội Thừa Sai Bal�, v� đang chuan bị để được thụ phong linh mục v�o l�c bị bắt. Sau khi bị đ�nh noon, ng�i bị xử giảo (thắt cổ) chết l�c mới c� 18 tuổi. Phong � Th�nh 1900. Ng�y Lễ: 21 th�ng 9.
89. Thin Trong Pham, Luca (Lucius Cai Thin, Luca Phạm Trọng Th�n), layman; b. 1819 in Quần Cống, Nam �ịnh (near H� Nội); d. Jan. 13, 1859, in Nam �ịnh. Beatified 1951.	Luca Phạm Trọng Th�n, cai tổng, gi�o d�n; sanh 1819 tại Quần Cống, Nam �ịnh; chết 13 th�ng 1, 1862, tại Nam �ịnh. Phong � Th�nh 1951.
90. Tho, Martin (Martin� Thọ), tax collector; b. 1787 at Kẻ B�ng, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. Nov. 8, 1840, in Bảy Mẫu, Tonkin. St. Martin, the head of his parish council, was martyred with St. Martin Tinh, an 80-year-old native priest, and St. Joseph Nghi. Beatified 1900.	M�ctin� Thọ, Tr�m Họ, Th�u Thuế; sanh 1787 tại Kẻ B�ng, Nam �ịnh; chết 8 th�ng 11, 1840, tại Bảy Mẫu. Th�nh M�ctin� Thọ, l� �ng tr�m gi�o xứ chịu tử đạo c�ng với Th�nh M�ctin� Thịnh, một linh mục bản xứ 80 tuổi, v� Th�nh Giuse Nghi. Phong � Th�nh 1900.
91. Thuan, Peter (Ph�r� Thuần), fisherman; b. at ��ng Ph�, Th�i B�nh, Tonkin; d. June 6, 1862, in Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin. He was burnt alive in a bamboo hut with Peter Da. Beatified 1951.	Ph�r� Thuần, đ�nh c�; sanh tại ��ng Ph�, Th�i B�nh; chết 6 th�ng 6, 1862, tại Nam �ịnh. Ng�i bị chết thi�u trong một lều tre c�ng với th�nh Ph�r� �a. Phong � Th�nh 1951.
87. Thinh, Martin (Matthew Ta Duc Thinh, Martin Thinh, Martin� Tạ �ức Thịnh), priest; b. 1760 in Kẻ Sặt, H� Nội, Tonkin; d. Nov. 8, 1840, in Bảy Mẫu, Tonkin. Fr. Martin, a member of the MEP, labored for decades as a priest to his own people. He was over 80 years old at the time of his beheading with his companion St. Martin Tho. Beatified 1900.	Mactin� Tạ �ức Thịnh, linh mục; sanh 1760 tại Kẻ Sặt, H� Nội; chết 8 th�ng 11, 1840, tại Bảy Mẫu. Cha M�ctin�, l� th�nh vi�n của Hội Thừa Sai Bal�, hoạt động như một linh mục trong mấy chục năm. Ng�i đ� tr�n 80 tuổi v�o l�c bị xử trảm (ch�m đầu) c�ng với bạn l� Th�nh M�ctin� Thọ. Phong � Th�nh 1900.
92. Tinh Bao Le, Paul (Paul Le Bao Tinh, Phaol� L� Bảo Tịnh), priest; b. 1793 at Trịnh-H�, Tonkin; d. April 6, 1857 at Sơn T�y, West Tonkin. He wrote a letter to the seminary of Ke Vinh in 1843 detailing the sufferings of Christian prisoners. Beheaded. Beatified 1909. Feast: April 6.	Phaol� L� Bảo Tịnh, linh mục; sanh 1793 tại Trinh-H�, Thanh H�a; chết 6 th�ng 4, 1857 tại Sơn T�y. Ng�i viết một l� thư cho chủng viện Kẻ Vĩnh năm 1843 ghi r� sự khổ sở của c�c t� nh�n C�ng Gi�o. Bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1909. Ng�y Lễ: 6 th�ng 4.
93. Toai, Domingo (Dominic Toai, �aminh To�i), fisherman; b. 1811 in ��ng Th�nh, Th�i B�nh, Tonkin; d. June 5, 1862, in Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin. He was burnt alive in a bamboo hut together with Peter Da and Peter Thuan. Beatified 1951.	�aminh To�i, đ�nh c�; sanh 1811 tại ��ng Th�nh, Th�i B�nh; chết 5 th�ng 6, 1862, tại Nam �ịnh. Ng�i bị chết thi�u trong một t�p lều tre c�ng với Th�nh Ph�r� �a v� Ph�r� Thuần. Phong � Th�nh 1951.
94. Toan, Tomas (Thomas Toan, T�ma To�n), Dominican tertiary, lay catechist; b. 1767 in Cần Ph�n, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. June 27, 1840, in Nam �ịnh. Although he was teaching the faith to others, Thomas's faith waivered. After showing signs of apostatizing, he repented. In consequence, he was cruelly scourged and exposed in the sun to insects without food or drink for 12 days until he died at age 73. Beatified 1900.	T�ma To�n, D�ng Ba �a Minh, thầy giảng; sanh 1767 tại Cần Phan, Nam �ịnh; chết 27 th�ng 6, 1840, tại Nam �ịnh. Mặc dầu giảng dạy đức tin cho người kh�c, đức tin của ch�nh ng�i bị lung lay. Sau khi c� dấu hiệu đ� bỏ đạo, ng�i hối hận. Do đ�, ng�i bị đ�nh đ�n d� man, v� bị đem phơi nắng cho ruồi bọ r�c rỉa trong 12 ng�y kh�ng cho ăn uống cho đến khi ng�i chết năm 73 tuổi. Phong � Th�nh 1900.
95. Trach, Domingo (Dominic Doai, �aminh Trạch (�o�i)), priest, Dominican tertiary; b. 1792 in Ngoại Vối, Nam �ịnh, Tonkin; d. Sept. 18, 1840, at Bảy Mẫu, Tonkin. St. Dominic, a 49-year-old native Dominican priest, had labored to evangelize his own land until his arrest. The following year Dominic was given the choice between a perjured liberty and death. He confessed and encouraged his friends before his own beheading. Beatified 1900.	�aminh Trạch (�o�i), linh mục, D�ng Ba �a Minh; sanh 1792 tại Ngoại Bồi, Nam �ịnh; chết 18 th�ng 9, 1840, tại Bảy Mẫu. Th�nh Trạch, m�t linh mục bản xứ �a Minh 49 tuổi, đ� hoạt động để rao giảng Ph�c A�m cho d�n ch�ng cho đến khi bị bắt. Năm sau, ng�i được ph�p lựa chọn l� được sống hay chết v� chối đạo. Ng�i th� thật l� c� đạo v� khuyến kh�ch c�c bạn hữu trước khi bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1900.
96. Trieu Van Nguyen, Manuel (Emmanuel Nguyen van-Trieu, Emmanuel Nguyễn Văn Triệu), priest; b. c. 1756 in Saigon (Ho-Chi-Minh City), Ph� Xu�n, Huế (Cochin-China); d. Sept. 17, 1798, in B�i D�u (Bồng Sơn), Cochin-China. Emmanuel, who had been born into a Christian family, joined the army. Later he was ordained to the priesthood at Pong-King and worked with his brother priests in the Paris Foreign Mission Society. He was arrested while visiting his mother and beheaded, becoming one of the first Vietnamese diocesan priests to die for the faith. Beatified 1900.	�manuen Nguyễn Văn Triệu, linh mục; sanh chết 1756 tại Ph� Xu�n, Huế; chết 17 th�ng 9, 1798, tại B�i D�u (Bồng Sơn). Cha Triệu, sanh trưởng trong một gia đ�nh c�ng gi�o gia nhập qu�n đội. Sau đ� ng�i được thụ phong linh muc tại Pong-King v� hoạt doing c�ng với c�c linh mục kh�c trong hội Thừa Sai Bal�. Ng�i bị bắt khi về thăm mẹ v� bị xử trảm (ch�m đầu), v� trở n�n một trong những linh mục triều Việt Nam đầu ti�n chịu tử đạo. Phong � Th�nh 1900.
97. Trong Van Tran, Andrew (Andrew Tran van Trong, Andrew Trong Van Tran, Anr� Trần Văn Tr�ng), soldier; b. 1817 in Kim Long, Huế, North Cochin-China; d. Nov. 28, 1835 at An H�a, Huế, North Cochin-China. Trong was a young native soldier or silk-weaver to the king of Cochin-China and attached to the MEP. When this affiliation was discovered by the authorities in 1834, he was arrested, stripped of his military rank, and imprisoned. In the image of the Blessed Virgin, his mother assisted at his execution, and received his falling head into her lap. Beatified 1900. Feast: Nov. 18.	Anr� Trần Văn Tr�ng, binh sĩ; sanh 1817 tại Kim Long, Huế; chết 28 th�ng 11, 1835 tại An H�a, Huế. Anr� Tr�ng l� một binh sĩ trẻ tuổi, một thợ dệt tơ của nh� vua, v� thuộc Hội Thừa Sai Bal�. Khi triều đ�nh kh�m ph� ra sự li�n hệ n�y năm 1834, ng�i bị bắt, bị truất hết chức tước, v� bị giam v�o t�. Cũng giống như �ức Mẹ, mẹ của ng�i c� mặt khi ng�i bị xử tử v� đ� nhận l�nh thủ cấp của con trong l�ng. Phong � Th�nh 1900. Ng�y Lễ: 18 th�ng 11.
98. Truat Van Vu, Peter (Peter Truat, Ph�r� Vũ Văn Truật), lay catechist; b. 1816 in Kẻ Thiếc, H� Nam, Tonkin; d. Dec. 18, 1838, in Sơn T�y, Annam. Beatified 1900.	Ph�r� Vũ Văn Truật, thầy giảng; sanh 1816 in Kẻ Thiếc, H� Nam; chết 18 th�ng 12, 1838, tại Sơn T�y. Phong � Th�nh 1900.
99. Trung Van Tran, Francisco (Francis Tran van Trung, Phanxic� Trần Văn Trung), soldier; b. 1825 in Phan-X�, Cochin-China; d. May 2, 1858, at An-H�a. St. Francis was a corporal in the army, who converted to Christianity. Beheaded. Beatified 1909. Feast: Oct. 6.	Phanxic� Trần Văn Trung, binh sĩ; sanh 1825 tại Phan-X�; chết 2 th�ng Năm, 1858, tại An-H�a. Th�nh Trung l� một cai đội, v� được rửa tội. Bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1909. Ng�y Lễ: 6 th�ng 10.
104. Tu Khac Nguyen, Pedro (Peter Tu, Ph�r� Nguyễn Khắc Tự), lay catechist; b. 1811 in Ninh B�nh, Tonkin; d. July 10, 1840, in �ồng Hới, Tonkin. Beheaded. Beatified 1900.	Ph�r� Nguyễn Khắc Tự, thầy giảng; sanh 1811 tại Ninh B�nh; chết 10 th�ng Bẩy, 1840, tại �ồng Hới. Bị xử giảo. Phong � Th�nh 1900.
105. Tu Van Nguyen, Peter (Ph�r� Nguyễn Văn Tự), Dominican priest; b. 1796 in Ninh Cường, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. Sept. 5, 1838, in Bắc Ninh, Tonkin. Beatified 1900.	Ph�r� Nguyễn Văn Tự, linh mục �a Minh; sanh 1796 tại Ninh Cường, Nam �ịnh, chết 5, th�ng 9, 1838, tại Bắc Ninh. Phong � Th�nh 1900.
100. Tuan Van Tran, Joseph (Giuse Tu�n), Dominican priest; b. 1821 in Trần X�, Hưng Y�n, Tonkin; d. there April 30, 1861, after a long torture. Beatified 1951.	Giuse Tu�n, linh mục �a Minh; sanh 1821 tại Tr�n X�, Hưng Y�n; chết ở đ� 30 th�ng 4, 1861, sau một thời gian bị tra tấn l�u d�i Phong � Th�nh 1951.
101. Tuan, Joseph (Giuse Tu�n) (2nd of the name), layman; b. 1825 in Nam �iền, Nam �ịnh (near H� Nội); d. Jan. 7, 1862, in Nam �ịnh. Beatified 1951.	Giuse Tu�n, gi�o d�n; sanh 1825 tại Nam �iền, Nam �ịnh; chết 7, th�ng 1, 1862, tại Nam �ịnh. Phong � Th�nh 1951.
102. Tuan Ba Nguyen, Pedro (Peter Tuan, Ph�r� Nguyễn B� Tuần), priest; b. 1766 in Ngọc �ồng, Hưng Y�n, Tonkin; d. July 15, 1838, at Ninh-Tai, Nam �ịnh (near H� Nội). He served the Christians of Vietnam for many years prior to his arrest. St. Peter died in prison of wounds he received for the faith while awaiting the decree of decapitation. Beatified 1900.	Ph�r� Nguyễn B� Tuần, linh mục; sanh 1766 tại Ngọc �ồng, Hưng Y�n; chết 15 th�ng Bẩy, 1838, tại Ninh-T�i, Nam �ịnh. Ng�i phục vụ cho gi�o d�n Việt Nam rất nhiều năm trước khi bị bắt. Th�nh Ph�r� Tuần chết rũ t� v� c�c vết thương của c�c cuộc tra tấn, trong khi chờ lệnh xử trảm. Phong � Th�nh 1900.
103. Tuc, Joseph (Giuse T�c), layman; b. 1852 in Ho�ng X�, Bắc Ninh, Tonkin; d. there on June 1, 1862. A child of 9 who was martyred for the faith. Beatified 1951.	Giuse T�c, gi�o d�n; sanh 1852 tại Ho�ng X�, Bắc Ninh; chết ở đ� 1 th�ng 6, 1862. Một đứa trẻ mới 10 tuổi chịu xử trảm v� đức tin. Phong � Th�nh 1951.
106. Tuoc, Domingo (Dominic Tuoc, �aminh Tước), priest; Dominican tertiary, b. 1775 in Trung Lao, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. April 2, 1839, in Nam �ịnh. St. Dominic died in prison of his wounds. Beatified 1900.	�aminh Tước, linh mục; D�ng Ba �a Minh, sanh 1775 tại Trung Lao, Nam �ịnh; chết 2 th�ng 4, 1839, tại Nam �ịnh. Th�nh Tước chết rũ t� v� c�c vết thương. Phong � Th�nh 1900.
107. Tuong, Andrew (Andrew Tuong, Anr� Tường), lay catechist; b. 1812 in Ngọc Cục, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. June 16, 1862, in L�ng Cốc, Tonkin. Beatified 1951.	Anr� Tường, thầy giảng; sanh 1812 tại Ngọc Cục, Nam �ịnh; chết 16 th�ng 6, 1862, tại L�ng Cốc. Phong � Th�nh 1951.
108. Tuong, Vincent (Vincent Truong, Vinh-Sơn Tươong), judge, layman; b. 1814 in Ngọc Cục, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. June 16, 1862, in Laong Cốc, Tonkin. Beatified 1951.	Vinh-Sơn Tường, quan t�a, gi�o d�n; sanh 1814 tại Ngọc Cục, Nam �ịnh;chết th�ng 6 16, 1862, tại L�ng Cốc, . Phong � Th�nh 1951.
109. Tuy Le, Pedro (Peter Tuy, Peter Le Tuy, Ph�r� L� T�y), priest; b. 1773 in Bằng Sở, H� ��ng (West Tonkin); d. Oct. 11, 1833, in Qu�n Ban. He was raised in a Catholic family and studied enthusiastically for ordination. At age 70, after many years of ministry, he was arrested and beheaded. Beatified 1900.	Ph�r� L� T�y, linh mục; sanh 1773 tại Bằng Sở, H� ��ng; chết 11 th�ng 10, 1833, tại Quan Ban. Ng�i sanh trưởng trong một gia đ�nh c�ng gi�o v� hăng h�i học tập để trở th�nh linh mục. Năm 70 tuổi, sau rất nhiều năm giảng đạo, ng�i bị bắt v� bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1900.
110. Uy Van Bui, Domingo (Dominic Uy, �aminh B�i Văn Uy), Dominican tertiary, lay catechist; b. 1813 in Ti�n M�n, Th�i B�nh, Tonkin; d. Dec. 19, 1839, Cổ Mễ, Tonkin. He was seized as a Christian with Thomas De and strangled for refusing to abjure the faith. Beatified 1900.	�aminh B�i Văn �y, D�ng Ba �a Minh, thầy giảng; sanh 1813 tại Ti�n Mon, Th�i B�nh; chết 19 th�ng 12, 1839, Cổ Mễ. Ng�i bị bắt v� c� đạo c�ng với T�ma �ệ v� bị xử giảo (thắt cổ) chết v� kh�ng chịu bỏ đạo. Phong � Th�nh 1900.
111. Uyen Dinh Nguyen, Jos� (Joseph Nguyen Dinh Uyen, Joseph Peter Uyen, Joseph Yuen, Joseph Uen, Giuse Nguyễn ��nh Uyển), Dominican tertiary, lay catechist; b. c. 1775-1778 in Ninh Cường, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. July 4, 1838 in Hưng Y�n, Tonkin. After a year's tortuous imprisonment, he was strangled in his cell. Beatified 1900. Feast: July 3.	Giuse Nguyễn ��nh Uyển, D�ng Ba �a Minh, thầy giảng; sanh khoảng 1775-1778 tại Ninh Cường, Nam �ịnh; chết 4 th�ng Bẩy, 1838 tại Hưng Y�n. Sau một năm bị cầm t� v� bị tra tấn, ng�i bị xử giảo (thắt cổ) chết trong ngục. Phong � Th�nh 1900. Ng�y Lễ: 3 th�ng Bẩy.
112. Van Van Doan, Peter (Peter Doan Van Van, Ph�r� �o�n Văn V�n), lay catechist; b. c. 1780 in Kẻ B�i, H� Nam, Tonkin; d. May 25, 1857, at Son-tay, West Tonkin. He was beheaded at a venerable age. Beatified 1909.	Ph�r� �o�n Văn V�n, thầy giảng; sanh 1780 tại Kẻ B�i, H� Nam; chết 25 th�ng Năm, 1857, tại Sơn-T�y. Ng�i bị xử trảm (ch�m đầu) ở tuổi kh� thọ. Phong � Th�nh 1909.
113. V�nard, Jean-Th�ophane (Th�ophane V�nard, Giuse Theophan� V�nard Ven), priest; b. Nov. 21, 1829 in St.-Loup-sur-Thouet (Deux-S�vres), Poitiers, France; d. Feb. 2, 1861, in Cầu Giấy, Tonkin. This son of the village schoolmaster studied at the College of Doue-la-Fontaine, and at the seminaries at Montmorillon and Poitiers, where he was ordained subdeacon (1850). He transferred to the MEP (1851), was ordained priest on June 5, 1852, and departed for Hong Kong on Sept. 19. Because his family was especially close, his vocation as a missionary was a great hardship for them all, including Th�ophane, who was torn between the desire to remain comfortably in his loving home and answering God's call. After fifteen months studying Vietnamese at Hong Kong he arrived (1854) secretly at his mission in West Tonkin, where the Christians had recently been tried by a series of persecutions under Minh-Mệnh. In 1856, he was expelled from Nam-�ịnh and went to H� Nội. Shortly after Father V�nard's arrival a new royal edict was issued against Christians; bishops and priests were obliged to seek refuge in caves, dense woods, the hulls of sampans, and elsewhere. Fr. V�nard, whose constitution had always been delicate, suffered almost constantly, but continued to exercise his ministry at night, and, more boldly, in broad day because he was greatly impressed by the courage of the Vietnamese Catholics who had been suffering since 1848. On November 30, 1860, he was betrayed by a Christian and captured at Kimbang. Tried before a mandarin, he refused to apostatize and was sentenced to be beheaded. During the next two months, he was chained in a tiny bamboo cage, from which he wrote to his family beautiful and consoling letters, joyful in anticipation of his crown. (These letters and his example inspired the young St. Th�r�se of Lisieux to volunteer for the Carmel at H� Nội when her tuberculosis was in remission. She prayed a novena to him for this purpose but experienced a relapse that crushed her hopes of missionary work.) V�nard's bishop, Mgrs. Retord, wrote of him at this time: "Though in chains, he is as gay as a little bird." The letters V�nard left behind also show his love for his family, friends, and the people of Vietnam. Of his jailers he writes: "All those who surround me are civil and respectful. A good many of them love me. From the great mandarin down to the humblest private soldier, everyone regrets that the laws of the country condemn one to death. I have not been put to the torture like my brethren." In a letter addressed to his father, Th�ophane refers thus to his approaching sacrifice: "A slight sabre-cut will separate my head from my body, like the spring flower which the Master of the garden gathers for His pleasure. We are all flowers planted on this earth, which God plucks in His own good time: some a little sooner, some a little later . . . Father and son may we meet in Paradise. I, poor little moth, go first. Adieu." On his way to martyrdom, Fr. V�nard chanted psalms and hymns. When his executioner, who coveted his clothing, asked what he would give to be killed promptly, V�nard answered: "The longer it lasts the better it will be." After he had been beheaded, crowds rushed to soak handkerchiefs in his blood to keep as relics of a saint. His head, after exposure at the top of a pole, was secured by the Christians and is now venerated in Tonkin. In 1865, his body was translated to the crypt at the Missions Etrang�res, Paris. Other precious relics, including the letters written in his cage, were given to his brother, Fr. Eusebius V�nard, who was pastor of Assais Deux S�vres. His brother attended the beatification ceremony in 1900. His feast day, prior to canonization, was variously given as Feb. 2, Nov. 6, Dec. 4.	Giuse Th�ophan� V�nard Ven, linh mục; sanh th�ng 11. 21, 1829 tại St-Loup-sur-Thouet (Deux-S�vres), Poitiers, Ph�p; chết 2 th�ng 2, 1861, tại Cầu Giấy. Người con trai của một thầy gi�o l�ng n�y theo học tại trường College of Doue-la-Fontaine, v� tại c�c chủng viện Montmorillon v� Poitiers, nơi ng�i được phong chức thầy s�u (1850). Ng�i được chuyển sang Hội Thừa Sai Bal� (1851), v� được thụ phong linh mục ng�y 5 th�ng 6, 1852, v� khởi h�nh đi Hồng K�ng 19 th�ng 9. V� rất gần gũi với gia đ�nh, ơn gọi của ng�i l�m linh mục l� điều l�m cho cha mẹ ng�i rất đau l�ng, kể cả Th�nh Th�ophan�, l� người bị giằng co giữa ước muốn ở lại trong gia đ�nh ấm c�ng đầy y�u thương v� ơn gọi theo Ch�a. Sau 15 th�ng học tập tại Hồng K�ng, ng�i b� mật tới Việt Nam (1854), nơi gi�o d�n v� gi�o sĩ ngay tước đ� mới phải chịu một chuỗi d�i những vụ bắt bớ đ�n �p dưới triều Minh-Mệnh. Năm 1856, ng�i bị trục xuất ra khỏi Nam-�ịnh v� đi H� Nội. Ngay sau khi tới đ�y, lại c� sắc chỉ triều đ�nh l�ng bắt đạo n�n c�c gi�m mục v� linh mục phải lẩn trốn trong c�c hang động, rừng rậm, vỏ thuyền, v� c�c nơi kh�c. Cha Ven, vị thể chất yếu đuối, phải chịu ốm đau thường xuy�n. Tuy nhi�n ng�i vẫn tiếp tục sứ mệnh ban đ�m, v� rồi can đảm hơn, ng�i c�n giảng đạo cả ban ng�y v� ng�i cảm phục tinh thần anh dũng của gi�o d�n Việt Nam đ� chịu b�ch hại từ năm 1848. Ng�y 30 th�ng 11, 1860, ng�i bị một gi�o d�n phản bội v� bị bắt tại Kim Bang. Bị một quan lại x�t xư.� Ng�i từ chối kh�ng chịu bỏ đạo v� bị l�n �n xử trảm. Trong hai th�ng sau đ�, ng�i bị xiềng x�ch trong cũi, trong đ� ng�i viết nhiều l� thư rất cảm động v� an ủi gia đ�nh. Ng�i an vui chờ đợi ng�y được đội triều thi�n tử đạo. (C�c l� thư v� gương s�ng của ng�i đ� đ�nh động vị Th�nh trẻ T�r�sa th�nh Lisieux t�nh nguyện sang nh� d�ng Camel� tại H� Nội trong khi bệnh ho lao của ng�i đang t�i ph�t. Th�nh T�r�sa l�m một tuần cửu nhật để cầu nguyện cho th�nh Ven, nhưng phải chịu một cơn bệnh t�i ph�t l�m cho niềm hy vọng được đi truyền gi�o của ng�i bị dẹp tan. �ức Gi�m mục của Th�nh Ven l� �ức Cha Retord, viết về ng�i l�c đ� như sau: "Mặc dầu bị xiềng x�ch, ng�i vui vẻ như chim sẻ." C�c l� thư th�nh Ven để lại cũng bầy tỏ t�nh y�u ng�i d�nh cho gia đ�nh, bạn hữu, v� người d�n Việt Nam. Ng�i viết như sau về những kẻ cầm t� ng�i: "Tất cả những người canh giử t�i đều tử tế v� lịch sự. Một số đ�ng y�u thương t�i. Từ vi�n quan lại cao cấp cho đến người l�nh tầm thường nhất, ai nấy đều tỏ vẻ bất b�nh về đạo luật của quốc gia họ l�n �n tử h�nh người. Trong một l� thư viết cho ba của ng�i khi ng�i kể về sự hy sinh sắp tới của m�nh, ng�i n�i: "Con kh�ng bị tra tấn như c�c người anh em của con, một nh�t gươm nhẹ sẽ cắt l�a đầu con khỏi x�c, như b�ng hoa m�a xu�n m� Người Chủ Vườn h�i để thưởng thức. Ch�ng ta đều l� những đ�a hoa dược trồng tr�n tr�i đất, để cho Ch�a h�i khi Người muốn: c� người được sớm hơn, c� người muộn hơn... Ba v� con, chớ g� ch�ng ta gặp lại nhau tr�n Thi�n ��ng. C�n con, con chỉ l� con mối nhỏ x�u, con xin đi trước. Vĩnh biệt Ba. Tr�n đường đi chịu tử h�nh, Th�nh Ven h�t c�c Th�nh Vịnh v� Th�nh Ca. Khi những t�n h�nh quyết tỏ vẻ muốn chiếm lấy quần �o của ng�i, v� hỏi ng�i l� muốn cho ch�ng c�i g� để được chết nhanh ch�ng. Cha Ven trả lời: "C�ng k�o d�i c�ng tốt." Sau khi ng�i bị xử trảm (ch�m đầu), d�n ch�ng đổ s� tới lấy khăn tay thấm m�u của ng�i để giữ lại l�m th�nh t�ch. Thủ cấp của ng�i sau khi bị b�u tr�n dầu cọc được gi�o d�n thu lượm v� thờ. Năm 1865, thi h�i của ng�i được chuyển về lăng mộ tại Hội Thừa Sai Bal�. C�c di t�ch qu� b�u kh�c, kể cả c�c l� thư viết trong cũi, được chuyển cho người anh của ng�i l� linh mục Eusebius Venard, l�c đ� l� cha sở họ đạo Assais Deux S��vres. Anh của ng�i tham dự nghi lễ phong � Th�nh của ng�i năm 1900. Ng�y Lễ của ng�i trước lễ phong th�nh được ấn định v�o nhiều ng�y kh�c nhau l� 2 th�ng 2, 6 th�ng 11, v� 4 th�ng 12.
114. Vien Dinh Dang, Joseph (Joseph Dang Dinh Vien, Joseph Vien, Giuse �ặng Văn Vi�n), Dominican tertiary, lay catechist; b. c. 1786-87 in Ti�n Chu, Hưng Y�n, Tonkin; d. Aug. 21, 1838, in Bảy Mẫu, Tonkin. St. Joseph, born into a Catholic family, was beheaded for the faith. Beatified 1900.	Giuse �ặng ��nh Vi�n, D�ng Ba �a Minh, linh mục; sanh khoảng 1786-87 tại Ti�n Chu, Hưng Y�n; chết 21 th�ng 8, 1838, tại Bảy Mẫu. Th�nh Vi�n, sanh trưởng trong một gia đ�nh c� đạo, bị xử trảm (ch�m đầu) v� đức tin. Phong � Th�nh 1900.
115. Vinh, Esteban (Stephen Vinh, Stephan� Nguyễn Văn Vinh), lay catechist, Dominican tertiary; b. 1814 in Ph� Trang, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. Dec. 19, 1839, at Cổ Mễ (Ninh-Tai), Tonkin. He was a devout peasant strangled for his faith with 4 companions, including Thomas De. Beatified 1900.	St�phan� Nguyễn Văn Vinh, thầy giảng, D�ng Ba �a Minh; sanh 1814 tại Ph� Trang, Nam �ịnh; chết 19, th�ng 12, 1839, tại Cổ Mễ. Ng�i l� một n�ng d�n sốt sắng, chịu xử giảo (thắt cổ) v� đức tin c�ng với bốn người bạn, kể cả T�ma De. Phong � Th�nh 1900.
116. Xuyen Van Nguyen, Domingo (Dominic Doan, Dominic Xuyen, �aminh Nguyễn Văn Xuy�n), Dominican priest; b. c. 1786-88 in Hưng Lập, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. Nov. 26, 1839, in Bảy Mẫu, Tonkin. Beheaded with St. Thomas Du. Beatified 1900. Feast: Oct. 26.	�aminh Nguyễn Văn Xuy�n, linh mục �a Minh; sanh khoảng 1786-88 tại Hưng Lập, Nam �ịnh; chết 26 th�ng 11, 1839, tại Bảy Mẫu. Bị xử trảm (ch�m đầu) c�ng với Th�nh T�ma Dụ. Phong � Th�nh 1900. Ng�y Lễ: 26 th�ng 10.
117. Yen Do, Vicente (Vincent Do Yen, Vinh Sơn �ỗ Yến), Dominican priest; b. c. 1764-65 in Trao Lũ, Nam �ịnh (near H� Nội), Tonkin; d. June 30, 1838, in Hải Dương, Tonkin. After becoming a Dominican in 1808, he labored in the mission field until his martyrdom. From the publication of the edict of persecution in 1832, he lived 6 years in hiding and continued to minister secretly. He was finally betrayed and beheaded. Beatified 1900.	Vinh Sơn �ỗ Yến, linh mục �a Minh; sanh khoảng 1764-65 tại Tr� Lũ, Nam �ịnh; chết 30 th�ng 6, 1838, tại Hải Dương. Sau khi trở th�nh linh mục �a Minh năm 1808, ng�i hoạt động trong c�nh đồng truyền gi�o cho đến khi chịu tử đạo. Từ khi c� sắc chỉ cấm đạo năm 1832, ng�i sống ẩn n�u trong 6 năm v� tiếp tục sứ vụ trong v�ng b� mật. Cuối c�ng ng�i bị phản bội v� bị xử trảm (ch�m đầu). Phong � Th�nh 1900.
Notes: Corporate feast: Nov. 24 (obligatory memorial on the General Roman Calendar). Note: A personal feast day is shown only when it is not the dies natalis. This date is given to aid further research in older documents. On June 19, 1988, about 8,000 exiled Vietnamese Catholics participated in the canonization ceremony in Rome. They heard Pope John Paul II announce: "The Vietnamese martyrs . . . initiated a profound and liberating dialogue with the people and culture of their nation, proclaiming above all the truth and universality of faith in God and proposing, moreover, a hierarchy of values and duties particularly suited to the religious culture of the entire Oriental world. Under the guidance of the first Vietnamese catechism, they gave testimony that it is necessary to adore the one Lord as the one personal God who made heaven and earth. Faced with the coercive imposition of the authorities with regard to the practice of the faith, they affirmed their freedom to believe, holding with humble courage that the Christian religion was the only thing that they could not abandon, that they could not disobey the supreme Sovereign: the Lord. Moreover, they vigorously affirmed their desire to remain loyal to the authorities of the country, observing all that is just and right: they also taught that one should respect and venerate one's ancestors, according to the customs of their land, in the light of the mystery of the resurrection. The Vietnamese Church, with its martyrs and its witness, has been able to proclaim its desire and resolve not to reject the cultural traditions and the legal institutions of the country; rather, it has declared and demonstrated that it wants to incarnate them in itself, in order to contribute faithfully to the true building up of the country."	Cước Ch�: Ng�y Lễ cho tất cả C�c Th�nh Tử �ạo Việt Nam: 24 th�ng 11 (Lễ Nhớ trong lịch chung của Gi�o Hội). Ghi Ch�: C�c ng�y lễ ri�ng chỉ được ghi khi kh�ng phải l� ng�y sanh. Ng�y n�y chỉ được ghi ch� để gi�p cho việc tra cứu. Ng�y 16 th�ng 6, 1988, khoảng 8.000 người gi�o d�n tị nạn tham dự lễ Phong Th�nh tại La M�. Họ đ� nghe �ức Gi�o Ho�ng Gioan Phaol� II tuy�n bố: "C�c vị tử đạo Việt Nam khởi xướng một cuộc đối thoại s�u xa v� cởi mở với d�ntộc v� vănh�a của quốc gia họ, tuy�n xưng tr�n hết ch�n l� v� sự phổ qu�t của đức tin nơi Thi�n Ch�a, v� hơn nữa, đề nghị một hệ thống c�c gi� trị v� bổn phận đặc biệt th�ch hợp cho nền văn h�a t�n gi�o của tất cả thế giới � ��ng. Dưới sự hướng dẫn của Cuốn S�ch Gi�o L� Việt Nam đầu ti�n, họ l�m chứng rằng cần phải t�n thờ một Thi�n Ch�a duy nhất l� Ch�a, đấng tạo dựng n�n đất trời. Phải đối diện với sự đ�n �p của ch�nh quyền về việc thực h�nh đức tin, họ khẳng định quyền tự do t�n ngưỡng, g�n giữ với niềm can đảm tầm thường rằng đạo C�ng Gi�o l� điều duy nhất họ kh�ng thể n�o chối bỏ, rằng họ kh�ng thể n�o bất tu�n �ấng Ch�a Tể Tối Cao l� Thi�n Ch�a. Hơn nữa, họ vững mạnh khẳng định ước muốn của họ l� v�ng lệnh ch�nh quyền, tu�n theo những g� l� phải v� đ�ng. Họ cũng dạy rằng người ta phải t�n trọng v� t�n k�nh tổ ti�n của m�nh, theo phong tục của nước họ, trong �nh s�ng của mầu nhiệm phục sinh. Gi�o Hội Việt Nam, với c�c vị tử đạo v� c�c nh�n chứng, đ� c� thể tuy�n xưng ước vọng v� quyết định l� kh�ng từ bỏ c�c truyền thống văn h�a v� cơ cấu luật ph�p của quốc gia. Gi�o Hội Việt Nam đ� tuy�n bố v� chứng minh rằng họ muốn hội nhập những điều n�y để c� thể đ�ng g�p một c�ch trung th�nh cho việc x�y dựng quốc gia của họ.
Bibliography: Witnesses of the Faith in the Orient (Hong Kong 1989). B. Bloomfield, Martyrs of Vietnam (London 1995). M. J. Dorcy, Saint Dominic's Family (Dubuque, Iowa 1963) 498-99, 506-9, 511-13. V. Gomez, Pedro Almatĩ y Ribera, OP, M�rtir del Vietnam: Letters to Family and Friends (Valencia 1987). Some names have different middle names from the Vietnamese versions	T�i Liệu Tham Khảo: C�c Nh�n Chứng �ức Tin ở � ��ng (Hong Kong 1989). B. Bloomfield, C�c Th�nh Tử �ạo Việt Nam (London 1995). M. J. Dorcy, Gia ��nh Th�nh �a Minh (Dubuque, Iowa 1963) 498-99, 506-9, 511-13. V. Gomez, Pedro Almatĩ y Ribera, OP, C�c Vị Tử �ạo Việt Nam: C�c L� Thư cho Gia ��nh v� Bạn B� (Valencia 1987). Kỷ Yếu Phong Th�nh Tử �ạo Việt Nam, Ủy Ban Phong Th�nh ( USA, 1989).Trịnh Việt Y�n, M�u Tử �ạo Tr�n �ất Việt Nam, Ủy Ban Phong Th�nh, (USA 1987).